Bilim dünyasında heyecan: Afrika kıtası ikiye mi bölünüyor?
Bilim insanları, Sahra Altı Afrika’da yeni bir tektonik levha sınırının oluştuğuna dair kritik kanıtlar elde etti. Frontiers in Earth Science dergisinde yayımlanan yeni bir çalışmaya göre, Tanzanya’dan Namibya’ya kadar uzanan yaklaşık 2.500 kilometrelik Kafue Yarığı, milyonlarca yıl içinde kıtayı ikiye bölebilir.
Yıllardır "ölü" olduğu düşünülen bu bölgede, son yıllarda sismik hareketlilik ve uydu verileriyle tespit edilen zemin değişimleri dikkat çekiyordu. Ancak Oxford Üniversitesi'nden Rūta Karolytė liderliğindeki ekip, bu kez farklı bir kanıt sundu: Helyum-3. Zambiya'daki sıcak su kaynaklarından alınan numunelerde, yer kabuğunun derinliklerinden (mantodan) gelen bu nadir gazın yüksek oranlarda olduğu saptandı. Bu durum, yer kabuğunun inceldiğini ve mantodaki akışkanların yüzeye sızdığını gösteriyor.
Yeni Bir Deniz Doğabilir
Sürecin sonunda Afrika'nın güney kısmının ana karadan ayrılması ve oluşan devasa boşluğun sularla dolarak yeni bir deniz meydana getirmesi bekleniyor. Uzmanlar bu değişimin hızını "tırnak uzama hızıyla" kıyaslasa da, tam ayrılmanın 2 ila 20 milyon yıl süreceği öngörülüyor.
Bu keşif bilimsel olduğu kadar ekonomik bir potansiyele de sahip. Aktifleşen bu yarık sayesinde Zambiya, zengin jeotermal enerji kaynaklarına ve teknoloji endüstrisinde kritik öneme sahip helyum gazı rezervlerine kavuşabilir. Bilim dünyası, bir gezegenin yeniden şekillenmesine, tabiri caizse bir levha sınırının "doğumuna" ilk kez bu kadar yakından tanıklık ediyor.