Einstein bunu görse şok olurdu: İmkansız denilen kuantum deneyi gerçek oldu!
Kuantum mekaniğinin temel kavramlarından olan "süperpozisyon" (parçacıkların gözlemlenmeden önce aynı anda birden fazla durumda veya konumda bulunabilmesi), parçacık kütlesi arttıkça korunması çok daha zorlaşan bir olgudur. Kuantum tünelleme genellikle sadece elektron gibi oldukça hafif parçacıklarda görülür ve kütle büyüdükçe bu ihtimal hızla düşer. "Makroskobik (gözle görülebilir) nesneler süperpozisyon durumuna geçebilir mi?" sorusu, bilim dünyasının en büyük gizemlerinden biri olagelmiştir.
Çin'deki Güney Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nden (SUSTech) bir araştırma ekibi, ultra soğuk atomlar kullanarak büyük kütleli "Schrödinger'in Kedisi" durumları (Schrödinger cat states) yaratmayı başardı. Geleneksel "kütle arttıkça tünelleme olasılığı üssel olarak düşer" anlayışına meydan okuyan bu çalışma, büyük kütleli sistemlerde kuantum tünelleme ve uzaysal süperpozisyonu gerçekleştiren ender ve çığır açıcı deneylerden biri oldu.
Araştırma ekibi, parçacıkları sıkıca bağlamak yerine zayıf bağlar kurarak madde dalga paketinin küçülmesini engelledi ve yüksek dereceli tünelleme süreçlerini olağanüstü bir hassasiyetle kontrol etti. Yaklaşık 100 atomluk sistemlere uygulanabilen bu yeni yöntem, kuantum sensörleri, kuantum bilgisayarlar ve yüksek hassasiyetli ölçüm araçları için yepyeni kapılar aralıyor.
Ekibin bir sonraki hedefi, bu sistemi yüzlerce hatta 100.000 atomluk Bose-Einstein yoğuşmasına kadar genişleterek yerçekimi ve diğer zayıf kuvvetleri ölçebilecek seviyeye ulaşmak. Araştırmanın devrim niteliğindeki sonuçları prestijli bilim dergisi Nature Physics'te yayımlandı.