Stanford bilim insanlarından keşif: "Mikroskobik bomba" gibi patlayan bağışıklık hücreleri
Stanford Üniversitesi araştırmacıları, yassı solucanlarda (planarya) dakikalar içinde patlayarak etrafındaki yabancı hücreleri ve bakterileri yok eden, daha önce bilinmeyen bir bağışıklık hücresi keşfetti. Tamamen ortadan kaybolmadan önce hedefini anında yok eden bu hücrelerin, kanser ve enfeksiyon tedavilerinde yeni stratejilere ilham verebileceği belirtiliyor.
Cell dergisinde yayımlanan çalışmada, bilim insanları bu hücrelere "ruptoblast" adını verdi. Keşif, araştırmacı Chew Chai'nin farklı yassı solucan parçalarını birleştirerek oluşturduğu "Frankenstein" solucan deneyleri sırasında yapıldı. Solucanlar yabancı dokuyu reddederken, bu yeni hücreler adeta bir yangın alarmı gibi devreye girerek şiddetli bir inflamasyonla patlamaya başladı.
Araştırmanın Öne Çıkan Bulguları:
-
Hızlı ve Etkili Yok Ediş: Aktivin hormonunun tetiklediği ve araştırmacıların "ruptoz" (ruptosis) olarak adlandırdığı bu hücresel patlama, saniyeler veya dakikalar içinde gerçekleşiyor. İçeriğini yavaşça sızdıran bilindik hücre ölümlerinin aksine, ruptoblastlar toksik maddelerini tek seferde anında boşaltıyor.
-
Geniş Hedef Yelpazesi: Laboratuvar testlerinde ruptoblastların koli basili (E. coli) bakterilerini, insan böbrek hücrelerini ve fare kan hücrelerini başarıyla yok ettiği görüldü. Bu zarar, sadece patlama alanıyla sınırlı kalıyor ve etrafa yayılmıyor.
-
Kayıp Evrimsel Miras: Bu agresif savunma mekanizması, yalnızca bol miktarda kök hücresi bulunan ve dokularını hızla yenileyebilen yassı solucanlar gibi canlılarda korunmuş. İnsanlar ve diğer omurgalıların, patlamanın çevre dokularda yaratacağı hasarı kolayca onaramayacakları için evrim sürecinde bu özelliği kaybetmiş olabileceği düşünülüyor.
Araştırmacılar, sıradan laboratuvar modellerinin dışına çıkarak doğadaki farklı bağışıklık mekanizmalarını incelemenin, modern tıbbın en zorlu problemlerine karşı ufuk açıcı çözümler sunabileceğini vurguluyor.