Evrende yıldız doğumları neden azalıyor? Yakıt tükenmedi, sorun başka yerde
Evren, son 4,5 milyar yılda çok daha az yıldız üretmeye başladı. Yeni bir araştırma ise bu büyük düşüşün, galaksilerdeki nötr atomik hidrojenin hızla tükenmesinden kaynaklanmadığını ortaya koydu.
Çin Bilimler Akademisi öncülüğündeki ekip, dünyanın en büyük tek çanaklı radyo teleskobu FAST ile Karanlık Enerji Spektroskopik Aracı DESI'nin verilerini birleştirdi. Gökyüzünün yaklaşık üçte birine yayılan 2,5 milyon galaksi incelendi; tek başına algılanamayacak kadar zayıf hidrojen sinyalleri istatistiksel yöntemlerle bir araya getirildi.
HİDROJEN VAR, YILDIZ ÜRETİMİ YAVAŞLIYOR
Nature Astronomy'de yayımlanan sonuçlara göre 4,5 milyar yıl önce yıldız oluşum hızı bugünkünün yaklaşık 2,5 katıydı. Buna karşılık nötr atomik hidrojen yoğunluğu yalnızca yaklaşık 1,4 kat daha yüksekti. Bu fark, hidrojen rezervlerindeki azalmanın yıldız oluşumundaki keskin düşüşü tek başına açıklayamadığını gösterdi.
SORUN DÖNÜŞÜM SÜRECİNDE OLABİLİR
Yıldızlar doğrudan atomik hidrojenden oluşmuyor. Gazın önce daha yoğun moleküler hidrojen bulutlarına dönüşmesi, ardından kütleçekiminin etkisiyle çökmesi gerekiyor.
Araştırmacılara göre galaksilere kozmik ağdan ulaşan gaz akışının zamanla zayıflaması ve gaz yoğunluğunun azalması, bu dönüşümü verimsizleştiriyor. Böylece evrenin ham hidrojen deposu büyük ölçüde korunurken yıldız doğumunu doğrudan besleyen moleküler gaz miktarı azalıyor. Bulgular, galaksilerin evrimine ilişkin mevcut modellerin yeniden değerlendirilmesine yardımcı olabilir.
