Virüslerin kendini nasıl inşa ettiği molekül molekül görüntülendi
Oxford Üniversitesi araştırmacıları, virüs benzeri parçacıkların protein bileşenlerinden nasıl oluştuğunu molekül molekül izlemeyi başardı. Nature dergisinde yayımlanan çalışma, virüslerin genetik materyallerini çevreleyen protein kabukların herhangi bir plan veya yönlendirici mekanizma olmadan doğru biçimde birleşmesini sağlayan fiziksel kuralları ortaya koydu.
Araştırma ekibi, 60 protein biriminden oluşan yapay bir virüs benzeri parçacık kullandı. Bilim insanları, tek moleküllerin saçtığı ışığı algılayarak kütlelerini ölçen "kütle fotometrisi" tekniğini, molekülleri uzun süre gözlemlemeye yarayan yeni bir yöntemle birleştirdi. Böylece parçacığın büyümesi, yeni proteinler eklendikçe defalarca tartılarak adım adım kaydedildi.
Sonuçlara göre süreç, yalnızca doğru dönüşlerin kalıcı hâle geldiği bir labirente benziyor. Proteinler başlangıçta zayıf ve geri dönüşümlü bağlar kuruyor; hatalı dizilimler dağılarak yeniden deneniyor. Doğru kapalı yapılar oluştuğunda ise çoklu bağlantılar sistemi kararlı hâle getiriyor.
Kritik aşama, beş büyük protein yapı taşının kapalı bir beşgen halka oluşturmasıyla gerçekleşiyor. Bu ilk sağlam çekirdeğin ardından yeni kararlı aşamalara ulaşmak kolaylaşıyor ve parçacığın büyümesi hızlanıyor.
Araştırmacılar, yöntemin viral kabuk oluşumunu engelleyen yeni antiviral ilaçların geliştirilmesine ve aşı tasarımına katkı sağlayabileceğini belirtiyor. Yaklaşımın hücre iskeleti, moleküler bölmeler ve protein kompleksleri gibi başka biyolojik yapıların kendiliğinden oluşumunu incelemede de kullanılabileceği düşünülüyor. Yeni teknik, bugüne kadar yalnızca başlangıç ve sonuç görüntülerinden çıkarım yapılan kısa ömürlü ara yapıların doğrudan görülmesini de mümkün kılıyor.
