Kara deliklerin “geğirme” zamanı çözüldü: Evrensel kural keşfedildi!
Bilim insanları, kara deliklerin çevrelerine güçlü madde jetleri gönderdiği anı belirleyen evrensel bir kural keşfetti. “Kara delik geğirmesi” olarak adlandırılan bu olayın, kara deliğin büyüklüğünden bağımsız olarak beslenme döngüsünün aynı kritik aşamalarında gerçekleştiği belirlendi.
Tech Explorist'ın aktardığı araştırmada, yıldızların süper kütleli kara delikler tarafından parçalandığı 20 gelgit bozulma olayı incelendi. Optik, morötesi, X-ışını ve radyo teleskobu verilerini değerlendiren ekip, güvenilir biçimde modellenebilen 10 olaya odaklandı.
Sonuçlar, jetlerin iki farklı aşamada ortaya çıktığını gösterdi. İlk aşama, kara deliğin son derece hızlı beslendiği dönemde gerçekleşiyor. İkinci aşama ise yıldızın parçalanmasından yüzlerce, hatta binlerce gün sonra; beslenme hızı Eddington sınırının yaklaşık yüzde 2'sine düştüğünde başlıyor. Aynı kritik eşiğin, Güneş'in yaklaşık 10 katı kütleye sahip küçük kara deliklerde de jet oluşumunu tetiklediği biliniyor.
Institute for Advanced Study'nin açıklamasına göre, bulgu yıldız kütleli ve süper kütleli kara deliklerin aynı temel fizik kurallarına uyduğunu ortaya koyuyor. "Geğirme" olarak tanımlanan madde, olay ufkunun içinden kaçmıyor; yıldız parçalanırken kara deliğin çevresinden uzaya savruluyor.
Yeni kural sayesinde astronomlar gecikmeli jetlerin ne zaman ortaya çıkacağını daha doğru tahmin edebilecek. Böylece radyo teleskoplarının gözlem süreleri daha verimli kullanılacak ve jetlerin galaksilerin gelişimi üzerindeki etkileri daha ayrıntılı incelenebilecek.
