Buzların altında sıvı olabilir! Plüton hakkındaki ezberleri bozan araştırma
NASA'nın New Horizons uzay aracının 2015 yılında Plüton'dan geçişi sırasında elde ettiği görüntüler, cüce gezegenin yüzeyinin altında yakın geçmişte hareket etmiş olabilecek sıvı nitrojene dair ipuçları ortaya çıkardı.
Araştırmanın odağında, Plüton'un yaklaşık 1 milyon kilometrekarelik alanını kaplayan Sputnik Planitia adlı geniş buz ovasının kuzey ve doğu kesimlerindeki sıra dışı koyu renkli yapılar yer alıyor. Bilim insanlarına göre bu izler, yüzeyin yalnızca koyulaşmasıyla açıklanamayacak kadar belirgin. Araştırmacılar, buz tabakasının altında oluşan sıvı nitrojenin çatlaklardan yukarı çıkarak yüzeye ulaşmış ve donmadan önce çevreye yayılmış olabileceğini düşünüyor. Ancak ekip, bunun doğrudan sıvı nitrojen tespiti olmadığının ve yalnızca bir hipotez olduğunun altını çiziyor.
PLÜTON'UN ALTINDA NELER OLUYOR?
Araştırmacıların hesaplamalarına göre Sputnik Planitia'nın belirli derinliklerinde yeterli basınç ve sıcaklık oluşması halinde nitrojen sıvı hale gelebilir. İç ısı, çatlaklar veya buz tabakasındaki değişimler bu sıvının yüzeye doğru hareket etmesini mümkün kılabilir. Sıvı nitrojenin katı nitrojenden daha az yoğun olması da çatlaklar veya kanallar aracılığıyla yukarı doğru ilerlemesini kolaylaştırabilir. Büyük miktarlarda sıvının ise yüzeye ulaşmadan önce yer altında birikmesi ve daha sonra basınçla kısa süreli akışlar halinde ortaya çıkması mümkün görünüyor.
Sputnik Planitia'nın yüzeyinde çarpma kraterlerinin bulunmaması da bölgenin jeolojik açıdan oldukça genç ve sürekli yenilenen bir yapıya sahip olduğuna işaret ediyor. Bilim insanları, yeni bulguların Plüton'un iç yapısında hala devam eden süreçler olabileceğine dair önemli ipuçları sunduğunu belirtiyor.
