İnsan beynindeki aksonların yapısı hakkında şaşırtan keşif
Bilim insanları, sinir hücrelerinin iletişim kabloları olarak bilinen aksonların, ders kitaplarında gösterildiği gibi her zaman pürüzsüz ve silindirik olmadığını ortaya koydu. Yeni bulgular, bazı aksonların mikroskobik ölçekte “inci dizisini” andıran tekrarlayan şişkinlikler taşıdığını gösteriyor.
Johns Hopkins Medicine araştırmacıları, "sinaptik olmayan varikoziteler" adı verilen bu yapıların yalnızca hücre hasarının belirtisi olmadığını belirledi. Solucanlar ve farelerin sinir hücreleri üzerinde yapılan incelemelerde benzer örüntüler normal koşullarda da gözlendi.
Ekip, yüksek basınçlı dondurma tekniğini elektron mikroskobuyla birleştirerek on binlerce doku görüntüsünü analiz etti. Canlı nöronların yüksek çözünürlüklü görüntülerinde de aynı yapıların görülmesi, şişkinliklerin örnek hazırlama sürecinden kaynaklanmadığını düşündürdü.
Deneylerde kolesterolün azaltılması, akson zarını daha yumuşak ve esnek hâle getirirken şişkinliklerin biçimini değiştirdi. Bununla birlikte elektriksel sinyallerin akson boyunca ilerleme hızı da düştü. Yoğun uyarım sonrasında yapıların boyut değiştirdiği ve sinyal iletiminin bir süre yavaşladığı kaydedildi.
Epilepsi ameliyatlarından alınan insan korteks dokularını inceleyen yeni araştırmalar da benzer zar özelliklerinin insan beyninde bulunabileceğine işaret ediyor. Bilim insanları şimdi normal yapısal değişimlerle yaralanma ve nörodejeneratif hastalıklarda görülen akson "boncuklanmasını" birbirinden ayırmayı hedefliyor.
