Kuantum dünyasında yerçekimi: Einstein bir kez daha haklı çıktı
Uluslararası bir bilim insanı ekibi, Albert Einstein'ın genel görelilik teorisindeki ünlü eşdeğerlik ilkesinin mikroskobik kuantum seviyesinde de geçerli olduğunu deneysel olarak kanıtladı. Science Advances dergisinde yayımlanan bu tarihi çalışma, serbest düşüş halindeki bir kuantum dalgasının yerçekimine nasıl tepki verdiğini inceleyerek, makro evreni yöneten klasik kütleçekim yasaları ile atom altı dünyayı yöneten kuantum mekaniğini benzersiz bir şekilde birbirine bağlıyor.
Aralarında 2020 Nobel Fizik Ödülü sahibi Sir Roger Penrose'un da bulunduğu; Ben-Gurion, Oxford ve Ulm üniversitelerinden araştırmacılar, deneyde mutlak sıfıra yakın derecelere soğutulmuş rubidyum atomları kullandılar. Bilim insanları, "Galileo kuantum interferometresi" adı verilen yeni bir cihaz aracılığıyla atomlara kuantum süperpozisyonu uyguladı. Bu işlemle atomun madde dalgası ikiye bölündü: Bir yarısı manyetik alanlarla sabit tutulurken, diğer yarısı yukarı fırlatılarak Dünya'nın yerçekimi etkisi altında serbest düşüşe bırakıldı.
Düşüşün sonunda iki dalga tekrar birleştirilerek ortaya çıkan etkileşim ölçüldü. Elde edilen veriler, kuantum faz farkının tam olarak Einstein'ın görelilik teorisinin öngördüğü matematiksel değerlerle kusursuz bir şekilde eşleştiğini ortaya koydu.
Bu keşif, kütleçekimi ve kuantum teorisini henüz tek bir çerçevede tamamen birleştirmese de, evrenin temel yasalarının uyumunu anlamak adına atılmış dev bir adım olarak görülüyor. Araştırma ekibi şimdi bu sınırları daha da zorlayarak nano elmaslar gibi daha büyük kütleli nesneler üzerinde yeni testler yapmaya hazırlanıyor.