Einstein'ın görelilik teorisini sarsan imkansız foton yolculuğu
2022 yılında "BOAT" olarak bilinen tarihi GRB 221009A gama ışını patlamasından Dünya'ya ulaşan olağanüstü yüksek enerjili bir foton, modern fiziğin temellerini ve Albert Einstein'ın ünlü görelilik teorisini derinden sarsıyor. Uzmanlara göre, Dünya'ya yaklaşık 2 milyar ışık yılı uzaklıktaki bir kara deliğin oluşumu sırasında yayılan ve 300 TeV gibi muazzam bir enerji taşıyan bu fotonun gezegenimize ulaşması fiziksel olarak imkansızdı. Bilinen fizik kurallarına göre, böylesine güçlü bir ışının yolculuğu yarıda kesilmeli ve foton kozmik mikrodalga arka plan ışımasıyla çarpışarak yok olmalıydı.
İtalyan Ulusal Astrofizik Enstitüsü ve Ulusal Nükleer Fizik Enstitüsü'nden Giorgio Galanti ve Marco Roncadelli, bu gizemi aydınlatmak için devrimsel bir teori ortaya attı. Uzmanlar, fotonun bu zorlu hayatta kalma mücadelesini "yoğun bir ormanda fırlatılan bir okun hiçbir ağaca çarpmadan geçip gitmesine" benzetiyor. Geliştirilen yeni hipoteze göre foton, devasa galaksiler arası engelleri atlatabilmek için yolculuğu sırasında geçici bir süreliğine "aksiyon" benzeri çok hafif, teorik parçacıklara dönüştü.
Bu dönüşüm fikri, Einstein'ın özel görelilik kuramının bazı değişmez kurallarını aşırı enerjilerde ihlal ediyor ve evrende parçacıkların engelsizce ilerleyebildiği "kozmik bir hızlı şerit" olduğunu öne sürüyor. NASA sensörlerini dahi geçici olarak kör eden ve uzayda ancak 10.000 yılda bir görülebileceği tahmin edilen bu şiddetli olayın verileri, Çin'deki bir gözlemevi tarafından da desteklendi. Gözlemevi, farklı fotonların Dünya'ya gelişleri arasında tam bir saatlik bir zaman farkı tespit ederek bu matematiksel öngörüyü doğruladı. Bu sıradışı keşif, bilim dünyasına kuantum kütleçekimini ve evrenin en şiddetli olaylarını anlamak için daha önce eşi benzeri görülmemiş bir pencere açıyor.