Jüpiter büyüklüğündeki gezegen gözden kayboldu! Bilim insanları görünmez bir komşudan şüpheleniyor
Astronomlar, yaklaşık 1.100 ışık yılı uzaklıktaki bir yıldızın çevresinde dolanan Jüpiter büyüklüğünde bir gezegenin geçişlerini artık gözlemleyemiyor. 2019 yılında keşfedilen gezegenin yıldızının önünden geçerken oluşturduğu gölge, yıllar içinde giderek zayıfladı ve Mart 2026'da tamamen kayboldu. Araştırmacılar, bu sıra dışı değişimin nedeninin henüz gözlemlenemeyen başka bir dev gezegen olabileceğini düşünüyor.
TOI-2535 b adı verilen gezegen, yıldızının çevresindeki bir turunu 8,24 günde tamamlıyor. Yıldızına oldukça yakın konumda bulunan bu gaz devi, sıcak Jüpiter olarak sınıflandırılıyor.
NASA'nın TESS uzay teleskobu tarafından 2019'da tespit edilen gezegen, yıldızının önünden geçerken ışığında küçük bir azalmaya neden oluyordu. Ancak sonraki gözlemlerde geçişlerin zamanlamasında saatler süren sapmalar görüldü. Gezegenin yıldızın önünden geçerken oluşturduğu gölge de giderek küçüldü.
Mart 2026'ya gelindiğinde ise gezegenin geçişleri artık tespit edilemez hale geldi. Bilim insanlarına göre gezegen ortadan kaybolmadı; yörüngesinin eğimi değiştiği için Dünya'dan bakıldığında yıldızının önünden geçmiyor.
GÖRÜNMEZ BİR GEZEGENİN KÜTLEÇEKİMİNDEN ŞÜPHELENİLİYOR
Araştırmacılar, gezegenin yörüngesindeki değişimi açıklamak için farklı olası gezegen sistemlerini bilgisayar ortamında inceledi. Yaklaşık 300 bin farklı düzenlemenin değerlendirildiği çalışmada, en olası senaryolar TOI-2535 b'nin yakınında en az Satürn büyüklüğünde başka bir gezegen bulunduğuna işaret etti.
Bu gezegenin kütleçekiminin, TOI-2535 b'nin yörüngesini zamanla değiştirmiş olabileceği düşünülüyor. İki gezegenin yörünge düzlemleri arasında en az 5 derecelik bir eğim bulunabileceği tahmin ediliyor.
GEZEGENİN YENİDEN GÖRÜLMESİ ONLARCA YIL SÜREBİLİR
Araştırmacılar, sistemin nasıl bu kadar sıra dışı bir yörünge düzenine ulaştığını henüz açıklayamıyor. Gezegenlerin yıldızlarına doğru ilerlerken gaz ve toz diskleri içinde göç etmiş olabileceği düşünülse de yörüngelerindeki eğimin nasıl oluştuğu belirsizliğini koruyor.
Bilim insanları, kaybolan gezegenin geçişlerinin yaklaşık 30 ila 50 yıl içinde yeniden gözlemlenebileceğini öngörüyor. Bu sırada varlığından şüphelenilen diğer gezegenin de yıldız üzerindeki kütle çekimsel etkilerinden yola çıkılarak tespit edilmesi hedefleniyor.