EMRE AKÖZ
Locada bir (E) General
Bu satırları yazarken masamın üstünde bir davetiye duruyor. 19 Haziran Salı akşamı, <ı>Beşiktaş <ı>Resim <ı>ve <ı>Heykel <ı>Müzesi'nde ilginç bir etkinlik var: <ı>Semiha <ı>Berksoy <ı>Opera <ı>Vakfı, 'Özsoy Operası'nın ilk temsilinin yıldönümünü, konuşmalar ve bir konserle kutlayacak.
Nedir bu Özsoy Operası? Anlatalım...
Rıza Pehlevi, 1925'te Şehinşah (Şahlar Şahı) ilan edildi. İran'ı hızla modernleştirmek için bizdekine benzeyen reformlar yapmaya başladı.
1979'da Humeyni tarafından devrilen <ı>Rıza <ı>Pehlevi'nin babası olan Rıza Şah, siyasi iktidarı dönemindeki tek yurtdışı gezisini 1934'te Türkiye'ye yaptı.
Atatürk, 26 gün sürecek olan bu ziyarete büyük önem veriyordu. 'Konusunu bizzat vererek' bir opera hazırlanmasını istedi. Orijinal adıyla "<ı>Öz <ı>Soy <ı>Destanı" Münir Hayri Egeli'nin sözleri ve Adnan Saygun'un besteleriyle, <ı>yüzde <ı>100 <ı>yerli <ı>ilk <ı>Türk <ı>operası olarak, bir ay gibi kısa bir sürede tamamlandı.
Opera, Türklerin ve İranlıların aynı soydan gelen öz kardeşler olduğunu... Mezhep savaşları nedeniyle ayrılan kardeşlerin güçlerini tekrar birleştirmesi gerektiğini vazediyordu.
Eserin sonunda, iki kardeşten 'Tur'un (<ı>Kurt) adı geçtiğinde, sahnedeki oyuncular, Ankara Halkevi'nin locasında operayı izlemekte olan Atatürk'ü işaret ettiler... 'İraç' (<ı>Aslan) sorulduğunda ise yanındaki Rıza Pehlevi'yi...
Bu jest karşısında çok duygulanan Rıza Pehlevi, "Kardeşim!" diyerek, Atatürk'e sarıldı ve ağlamaya başladı.
Siyasi görevini tamamlayan Özsoy Operası, iki temsilden sonra rafa kaldırıldı. Hatta söz ve müzikleri kayboldu. Ancak Atatürk'ün 100'üncü doğum yılı olan 1981'de Adnan Saygun'un yeni yorumuyla bir kez daha sahnelendi.
Özsoy'u niye mi hatırlattım?
2002'de, <ı>Milli <ı>Güvenlik <ı>Kurulu <ı>Genel <ı>Sekreteri iken "<ı>Bize <ı>ABD'den <ı>ve <ı>Avrupa'dan <ı>hayır <ı>yok... <ı>Rusya'ya <ı>ve <ı>İran'a <ı>açılımlar <ı>yapmalıyız" diyen... Bu fikrini geçenlerde tekrarlayan emekli orgeneral Turcer Kılınç, olaya el atmalıdır.
Özsoy Operası, İran açılımının kültürel boyutunu oluşturabilir. "Tekrar sahnelendiğinde Kılınç'ın loca arkadaşı kim olur" derseniz. Bilemem!
Ayrıntılar için lütfen tıklayın.