MEHMET BARLAS

Amerika'nın ünlü Mayo Clinic'i uzmanlarının "Uzun Yaşamak İçin Yapılması Gereken 10 Şey" listesini haberleştiren Forbes sağlık muhabiri Vanessa Gisquet, yazısına Woody Allen'in şu sözü ile başlamıştı.
Ben ölümsüzlüğü eserlerimle değil, ölmeyerek elde etmek istiyorum.
Reha Muhtar sadece sigarayı bırakarak ve her gün havuzda akvaryum balığı gibi saatlerce yüzdüğünü söyleyerek, ölümsüzlüğü yakalayacağını sanıyor ya. Oysa bu onu sadece bir sürrealist Gılgamış yapar. Çünkü uzun ve sağlıklı yaşamak hem çok şey yapmayı gerektiriyor, hem de büyük ölçüde "Genetik Lotarya"daki çekilişe bağlı bu.
Mayo'nun "10 Şey"inden bazılarını yine de hatırlatayım:
- Günde 8 saatten fazla, 4 saatten az uyumayın.
- İyimser olun. Stres tansiyonu yükseltiyor, vücudun savunma mekanizmasını zayıflatıyor.
- Daha fazla seks yapın. Böylece daha mutlu ve iyimser olacağınız için, hem kalbiniz korunur, hem de erkeklerde prostat riski azalır.
- Bir ev hayvanı alın. Köpek sahipleri kalp krizine yüzde 12 oranında daha fazla dirençli. Çünkü köpek hem yalnızlığı giderip morali düzeltiyor, hem de sahibini hareketlendiriyor.
- Mutlaka kan tahlili yaptırıp kolesterolünüzü ölçtürün.
- Zengin olun. Servet, sağlığınıza daha fazla özen göstermenize imkan tanıyor.
- Sigara içmeyin, içiyorsanız bırakın.
- Antioksidanların bol bulunduğu besinleri yiyin.
- Ailesinde dedeleri, nineleri hala yaşayanlarla evlenin. Size faydası olmasa da, çocuklarınıza bu genetik bilgiler yansır.
Bu son maddeye aklım takılmışken, SABAH'ta arkadaşımız Esra Tüzün'ün, şu anda İngiltere'de gen araştırmaları yapan Dr. Tevfik Dorak'la yaptığı söyleşiyi okudum. İnsan sağlığı ile ilgili çarpıcı şeyler söylüyordu Tevfik Dorak. Bazı bölümleri hatırlatayım:
- Erkekler, hem erkek hem kadınlarda görülen hastalıklara hem daha fazla hem daha erken yakalanıyor. Kadınların her ay adet görerek kan kaybetmeleri ve de emzirme ile süt vermeleri vücutlarında biriken zararlı maddelerden (fazla demirden de) azar azar da olsa sürekli olarak temizlenmelerine neden olabilir diye düşünülüyor.
- Ben şahsen senede dört defa düzenli olarak kan vermeye başladım. Bir İsveç çalışması düzenli kan verenlerde kanser oranlarında önemli bir düşüş olduğunu göstermiş bulunuyor.
- Melatonin beyindeki pineal bezden yalnızca geceleri ve karanlıkta salgılanan çok küçük moleküler yapısı olan bir hormon. Vücudun ayarı ile ilgili.
- Eskiden güneş battığında hava kararır ve insanlar yatar uyurdu, şimdi ise elektrik sayesinde bütün gece her yer ışıl ışıl ve hatta bazılarımız ışık açık uyuyoruz. Modern yaşam dediğimiz bu durumun melatonin yetersizliğine yol açacağını ve melatoninin antioksidan etkileri nedeniyle, eksikliğinde kanser riskinin artacağını öne sürüyor.
- Öne sürülen hipotezin test edilme surecinde önce körlerde kanser sıklığının azaldığı gözleniyor. Tabii bunun tek nedeni melatonin değil ama destekleyici bir bulgu olarak alınabilir. Örneğin, pineal bezi alınan yani melatonin yapamayan hayvanlarda kanser artıyor ama pineal bezi alınmış hayvanlara dışarıdan melatonin verilince kanser riski normale dönüyor.