OKUR TEMSİLCİSİ - Yavuz Baydar

KAMU düzeni ve güvenlikle ilgili bazı haberlerde hem haberin toparlanmasında hem de yayını sonrasında arada sırada sorunlar yaşanıyor.
Haber öyküsü içinde eğer istihbarat, gizliyarı gizli belgeler, örtülü operasyon gibi unsurlar varsa muhabirin işi daha zor, editörün işi daha hassas.
Haber toplamada engeller aşılsa bile, sonradan yalanlama gelebilir. Oysa inandırıcılık her haber için geçerli bir ilke.
30 Aralık Cumartesi günü yayımlanan, oto hırsızlığıyla ilgili bir haber işte bu meseleyi gündeme taşıdı.
Kadın Astsubay Oto Hırsızlık Çetesini Çökertti başlığıyla iç sayfalarda verilen haberin spotunda bir kadın astsubayın otomobil çalan ve piyasaya süren bir çetenin içine sızdığı ve çete üyelerinden birinin sevgilisi rolüne girerek yakalanmalarını sağladığı anlatılıyordu.
İzmir Emniyet Müdürlüğü ve Aydın İl Jandarma Komutanlığı'nın ortak operasyonunda kadın astsubay bir ay boyunca "çete üyesi" Y.Y. ile "arkadaşlık yapmış" ve böylece elde edilen bilgilerle çete çökertilmişti. Ama aynı gün bir yalanlama geldi.
Aydın Valisi Mustafa Malay, "Kamuoyunda algılanış şekli itibarıyla söz konusu haber gerçeği yansıtmamaktadır" demekteydi, gönderdiği düzeltmede.
Devamında şu itiraz var:
"Aydın'da bir otomobil firmasından çalınan araçla ilgili soruşturma çerçevesinde istihbarat çalışmaları ve kamera görüntülerinden kimlikleri deşifre edilen çete üyeleri, Aydın İl Jandarma Komutanlığı ve İzmir Emniyet Müdürlüğü ekiplerinin ortak operasyonuyla İzmir İli Karşıyaka ilçesinde 26-28 Aralık 2006 tarihlerinde çalıntı araçlarla suçüstü yakalanmışlardır. Bütün bu çalışmalar esnasında Aydın İl Jandarma Komutanlığı'nda görevli herhangi bir bayan astsubayın doğrudan veya dolaylı olarak çete üyeleriyle herhangi bir irtibatı olmamıştır. Dolayısıyla habere konu olan çete üyeleriyle bayan jandarma personelinin ne bir teması ne de bir sevgili rolü oynaması söz konusu değildir."
Merkez Haber Ajansı muhabiri Fatih Şendil haberin nasıl elde edildiğini ve geliştiğini ayrıntılarla bana anlattı.
Kaynakları ile ilişkilerini zedelememek için bazı bilgileri saklı tutmamı rica etti. Buna meslek ilkeleri gereği anlayış ve saygı gösteriyorum.
Şu kadarını açıklayabilirim:
Şendil bazı ayrıntıları öğrenince Aydın İl Jandarma Komutanı'nı aramış ve ona "çökertme operasyonuna katılan kadın acaba istihbaratçı mı, astsubay mı?" diye sormuş.
"Astsubaydır, böyle yazabilirsiniz" yanıtını almış.

***

'Haber doğrudur'
<ı>GAZETECİ <ı>ve <ı>okurlar <ı>özellikle <ı>siyaset <ı>ve <ı>bürokrasiden <ı>gelen <ı>yalanlamalara <ı>alışkın. <ı>Türkiye'de <ı>Bilgi <ı>Edinme <ı>Yasası <ı>gibi <ı>yeni <ı>gelişmelere <ı>rağmen <ı>haber <ı>toplamak, <ı>içerik <ı>doğrulatmak <ı>sanıldığından <ı>daha <ı>zor.
<ı>Öte <ı>yandan, <ı>mahkeme <ı>yoluyla <ı>tekzip <ı>yönteminde <ı>de <ı>anlamsız <ı>bir <ı>enflasyon <ı>olduğu <ı>(her <ı>ne <ı>kadar <ı>hatanın <ı>bir <ı>kısmı <ı>gazetelere <ı>ait <ı>olsa <ı>da) <ı>aşikârdır.
<ı>Haber <ı>özneleri <ı>ve <ı>gazeteciler <ı>farklı, <ı>bazen <ı>zıt <ı>saiklerle <ı>hareket <ı>eder. <ı>Vali <ı>Malay'ın <ı>tepkisinde <ı>temsil <ı>ettiği <ı>kurumla <ı>ilgili <ı>haklı <ı>endişeler <ı>rol <ı>oynamış <ı>olabilir, <ı>ama <ı>gazeteci <ı>verdiği <ı>ayrıntıların <ı>doğruluğu <ı>ile <ı>haber <ı>değeri <ı>ve <ı>"kamu <ı>yararı"na <ı>bakar.
<ı>Bu <ı>haberle <ı>ilgili <ı>olarak <ı>muhabiri <ı>haklı <ı>buluyorum.
<ı>Elde <ı>ettiği <ı>bilgileri, <ı>bana <ı>açıkça <ı>aktardığı <ı>kaynaklardan <ı>doğrulatmış. <ı>Haberle <ı>uğraşmış. <ı>Bu <ı>nedenle, <ı>kanaatim <ı>odur <ı>ki, <ı>SABAH'ın <ı>haberi <ı>doğrudur.
<ı>Bir <ı>itirazla: <ı>Haberde <ı>kadın <ı>astsubayın <ı>kurduğu <ı>ilişki <ı>"arkadaşlık" <ı>olarak <ı>tanımlanıyor. <ı>Bu <ı>sempati <ı>ve <ı>flört <ı>ilişkisi <ı>de <ı>olabilir, <ı>başka <ı>bir <ı>"çıkar <ı>ilişkisi" <ı>de.
<ı>Oysa <ı>spotta <ı>"çete <ı>üyelerinden <ı>birinin <ı>sevgilisi <ı>rolü <ı>oynadı" <ı>deniyor. <ı>Haberde <ı>bunu <ı>destekleyecek <ı>bir <ı>ipucu <ı>yok. <ı>Bu, <ı>tam <ı>bilinmeyen <ı>bir <ı>ilişkiye <ı>yanlış <ı>olabilecek <ı>bir <ı>isim <ı>takmaktır.