BERCAN TUTAR

Hazar'dan Afrika Boynuzu'na Kuzey Afrika'dan Hürmüz Boğazı'na kadar uzanan coğrafya her açıdan Yeni Türkiye'nin hegemonik hamlelerine sahne oluyor. Önceki gün Azerbaycan'ın ev sahipliğinde, Türkiye ve Özbekistan'ın da katılımıyla düzenlenen "Birliğin Gücü-2026" ortak askeri tatbikatı tamamlandı. Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın imza attığı Mekke Paktı'na küresel ve bölgesel ilgi giderek artıyor. Pakta 6'dan fazla yeni ülkenin katılmak istediğini duyuyoruz.
ABD, 30 Eylül'de 23 yıllık işgalini sonlandırıp Irak'tan çekildi. Suriye'den sonra Irak'ta da en büyük oyun kurucu ülkenin Türkiye olması kaçınılmaz görünüyor. Lübnan ve Gazze dosyalarında da bundan sonra Türkiye'nin adını daha sık duyacağız.
Karadeniz ve Akdeniz dışında bugünlerde Kızıldeniz eksenli Afrika Boynuzu'nda da tarihi gelişmeler oluyor. Yemen'deki krizde de gözler üzerimizde. Türkiye'nin Mekke Paktı kadar önemli bir hamlesi de Mısır ile geliştirilen askeri ilişkilerdir.

***

Son dönemlerde iki ülke arasındaki askeri diplomasi siyasi temasları katlamış durumda. İsrail'i asıl korkutan faktörlerden biri de işte Mısır ile derinleşen bu işbirliği. Özellikle askeri endüstriyel alanlarda Mısır ile ortak üretim ve satış projeleri İsrail'in uykularını kaçırıyor. Çünkü Mısır ile ortak üretilen ürünler Türkiye'yi Afrika pazarında hâkim kılacak potansiyele sahip.
Türkiye'nin Mısır ile işbirliğinin jeopolitik sonuçları İsrail için daha da yıkıcı görünüyor. Çünkü Mısır ile tahkim edilen bağlar Türkiye'yi sadece Ortadoğu ve Kuzey Afrika'da değil Doğu Akdeniz'den Aden Körfezi'ne uzanan Kızıldeniz jeopolitiğinde de yeniden en hegemonik aktör konumuna getirecektir.
Unutmayalım ki Türkiye, Kızıldeniz'in iki yakasındaki bölgelerle Aden Körfezi dahil Afrika Boynuzu'nu çevreleyen alanları yüzyıllarca idare etmiş bir aktör. Osmanlı döneminde Bilad-ı Habeş denilen bölge bugünkü Somali, Etiyopya, Eritre ve Sudan'ı kapsıyordu. Bu hattın yukarısında ise Mısır vardı.

***

Aden Körfezi'nden başlayıp Süveyş Kanalı ile Akdeniz'e ulaşan Kızıldeniz'in diğer yakasında ise Yemen, Suudi Arabistan (Hicaz) ile bugünkü Filistin, Ürdün ve Lübnan'ı kapsayan Bilad-ı Şam (Büyük Suriye) vardı. 24 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan ile bize sadece Anadolu'yu bıraktılar. Daha doğrusu bizi Anadolu parantezine hapsettiler. Karşılığında ise bir tek Balkanlar, Ege Adaları, Trakya, Filistin, Suriye, Musul ve Kerkük'ü terk etmedik.
Lozan'da Ortadoğu ve Balkanlar dışında Libya, Mısır, Sudan, Somali, Eritre ve Yemen gibi Kuzey Afrika ile Kızıldeniz jeopolitiğindeki kritik ülkeler üzerindeki bütün egemenlik haklarımızdan da tamamen vazgeçtik. Emperyal güçlere bu ülkelerdeki tarihi ve jeopolitik kazanımlarımızı altın tepside sunduk.
Hâsılı kelam, Lozan dışında I. Dünya Savaşı'nın ardından imzalanan hiçbir anlaşmanın artık yürürlükte olmadığı bir dünyada yaşıyoruz. Şartlar ve dünya değişiyor. Bu süreçte kimse Türkiye'yi hapsedildiği Anadolu parantezinde artık daha fazla tutamaz. Nitekim tutamıyorlar da! Evine, tarihine ve coğrafyasına geri dönüyor Türkiye. Bizi İsrail, Yunan ve Rumlardan oluşan kurşun askerlerle durduracaklarını sananlar hayal görüyor. Ok yaydan çıktı bir kere!