YAVUZ DONAT

Almanya'da bir "kitap tanıtımı" olacak. 25 Eylül'de. "Bizi" yakından ilgilendiriyor.
Kitabın adı: " E xil unter Halbmound und Stern" (Ay Yıldız Altında Sürgün.)
"2 yazarı" var. Biri Türk, diğeri Alman. Prof. Dr. Faruk Şen ile Dr. Dirk Halm.

***

Kitabın önsözünü Alman Dışişleri Bakanı Frank Walter Steinmeier yazdı.
25'indeki "tanıtım toplantısında da" hazır bulunacak.

***

Nazi Almanyası döneminde "250 Alman bilim adamı" Türkiye'ye sığınmıştı. Eş ve çocuklarıyla birlikte "700 kişi." İçlerinde şehir plancısı da vardı, müzik hocası da. İktisatçı da siyaset bilimcisi de.
İstanbul ve Ankara'da üniversite hocalığı yaptılar.

***

O dönemde Nazi yönetimi, Türkiye'ye bir "yüksek görevli" gönderir:
Heribert Scurla. Scurla, Türkiye'de "3 hafta" kalır.
"Almanya'dan kaçan bilim adamları ile ilgili araştırma" yapar.
Ve dönemin Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel'i ziyaret eder:
- Bunlar Musevi... Sosyalist... Bunları bize geri yollayın... Biz de size dört dörtlük Alman hocalar gönderelim.
Hasan Ali Yücel'in yanıtı:
- Hayır... Onlar bizim misafirimiz... Türkiye'de istedikleri kadar kalabilirler.

***

Scurla Almanya'ya "eli boş döner."
Ve bir "rapor" yazar.
Alman hükümetine verir.
"Gizli rapor" Alman devlet arşivine girer.

***

Yıllar geçti aradan...
Prof. Şen ile Dr. Dirk Halm "gizli raporu Alman devlet arşivinden bulup, çıkardılar."
"300 sayfalık bir kitap" yaptılar.
Kitapta, Nazi iktidarı döneminde Türkiye'ye sığınan ünlü Alman politikacı Ernest Reuter'in oğlu Edzard Reuter ile Klaus-Detlev Grothusen'in de birer "giriş yazısı" yer alıyor.

***

Prof. Şen'e dedik ki:
- Bu kitap Türkçe de basılmalı.
- Çalışıyoruz.
- Ama gecikmeden.
- 27 Ekim, İstanbul Kitap Fuarı' na yetiştirmek istiyoruz.
- Ya İngilizce'si?
- Bilemiyorum... Dışişleri' ne yazdık, Türkiye' nin desteği lazım.

***

Dışişleri Bakanı sayın Ali Babacan'ın ilgisine bilgisine...
"Böyle bir kitabın" İngilizce'si gecikmemeli.