REFİK DURBAŞ

Her can alan yıkıntılı depremden sonra gündeme gelen husus uğranılan felaketlerin nedenini binaların inşaat süresinde kontrol noksanlığı, yapımcıların türlü çıkarlar sonucu eksik malzeme ve kalitesine bağlanmıştır. Bu depremlerde görülen büyük hasarlar, kamunun yaptırdığı binalarda meydana gelmektedir. Binaların yapımlarında çıkılan ihale şartnamelerindeki boşluklar nedeniyle yapımcının bunlardan istifade ederek inşaatın tümvrelerinde "Benim inşaatçım iyidir!" demeden yapılması gereken inşaatın teknik kuralları, malzeme yeterlilik kontrollerinin yapılmamasından ileri geldiği inkar kabul etmeyen bir gerçektir. Amerika ve Japonya depremlerinde meydana gelen sadece iki can kaybının dışında, mal kaybının yok denecek derecede az oluşu bizde göz ardı ettiğimiz kural ve evsaf kontrollerinin eksiksiz uygulanması sonucudur.
Mesleğimin "deniz ticaret filosu" mensubu olması nedeniyle uluslararası sefer yapan tüm gemilerin dünyaca saygınlıkları kabul edilmiş kurumların kontrolünde inşa edilerek, onların verecekleri uygunluk sertifikasına bağlı olarak tekne ve yükler sigorta edilmekte ve devlet otoritelerince de bu sertifikaların ibrazıyla sefere çıkmalarına müsaade edilmektedir.
Kanımca her depremden sonra gündemimize giren "sağlam, dayanıklı" yapıları elde edebilmenin yolu, inşaatın malzeme kalitesiyle (demiri, çimentosu, tuğlası) ile başlayıp hafriyat ve temellerden itibaren her aşamada inşaatın tüm safhalarını kontrol altına almakla sağlanacaktır. Kamu kurum ve kuruluşlarıyla, özel teşebbüs ve özel mesken inşaatları için hazırlanacak ihale anlaşmalarına kontrol mekanizmasının, yapımcıyla organik bağı olmayan özerk firmalara yaptırılmasını, bunun giderini de kapsayan, eksik yapımlar için cezai müeyyideleri imzalatarak iş hitamında kontrolü yapan kuruluştan uygunluk sertifikası alınması şartını, inşaat ruhsatlarının verilmesinde tamamlanan inşaatın istimal müsaadesinin ancak bu sertifikanın ibrazıyla sağlanabileceğinin belirtilmesi yıllarca yakındığımız çürük inşaatların neden olduğu kayıp ve üzüntülerimize son verecektir.
Erdoğan SÜTUNÇ