REFİK DURBAŞ

İsveç ilaç firması "AstraZeneca"nın katkılarıyla Tarih Vakfı'nın 2001'de yayınladığı "Hasankeyf" kitabında, Marco Plüss'ün fotoğraflarına Prof. Dr. M. Oluş Arık'ın bölgenin tarihi ve arkeolojisine ilişkin bilimsel yazısı eşlik etmekte idi. Ben de 1998'de yine "Tarih Vakfı" yayını "Taşın ve İnancın Şiiri Mardin" kitabımda, bugün Mardin'e bağlı olmasa da kültürel, tarihsel, sosyo-ekonomik ilişkisi nedeniyle Hasankeyf'i anlatmıştım. M. Oluş Arık, 1986 yılında Hasankeyf kazı ve kurtarma çalışmalarını başlatıyor ve halen de bu çalışmaları yürütmekte... Arık, şimdi de bu bilgi ve birikimini, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları arasında çıkan "Hasankeyf: Üç Dünyanın Buluştuğu Kent" kitabıyla bilim dünyasına sunmakta...

Ali Konyalı'nın olağanüstü güzellikteki fotoğraflarıyla bezenen kitabında Arık, "Hasankeyf, uluslararası nitelikte bir üst-kimlik oluşturan, zamanlar üstü, etnik kökenler üstü bir kültür potası meydana getiren böyle bölgelerden üçünün birbiriyle girişim noktasıdır" dedikten sonra söz konusu üç ana kültür bölgesini şöyle sıralıyor: "Tarihte ilk uluslararası nitelikli imparatorluk kuran Asurlular'ın damgasını vurduğu Mezopotamya; Avrupa'daki ve Akdeniz çevresindeki kültürleri birleştirip Batı dünyasının temelini oluşturan Roma İmparatorluğu; hem kendi iç yaratışları, hem de Uzak Doğu ve Yakın Doğu arasındaki iletken rolü ile başlı başına uluslararası bir kültür çevresi oluşturan Orta Asya-İran..."

Arık, işte böyle bir kenti tarihinden başlayarak semtleri ve anıtları, dokusu, maddi kültür varlıkları üzre bir yolculuğa çağırıyor Hasankeyf'e gönül verenleri... "Hasankeyf: Üç Dünyanın Buluştuğu Kent" tarihin geleceğe armağan bıraktığı bir kenti, bir uygarlığı tanımak için bir kılavuz kitap, keyifli bir yol arkadaşı...