REFİK DURBAŞ

Cholet, 1789 Fransız Devrimi sırasında Vandee Savaşı'na damgasını vuran, günümüzde ise mendilleriyle ünlü bir tekstil kenti... Söz konusu "mendil" olunca kültürlerin ortak bellekleri üzerine çalışmalarıyla bilinen Handan Börüteçe'nin ilgisini çekmez mi? Üstelik Vandee savaşı nedeniyle Cholet'den dört binin üzerinde insanın Osmanlı İmparatorluğu'na siyasi iltica isteğiyle başvurduğu ve önemli bir bölümünün Balkanlar ve Girit'e yerleştirildiği bilindikten sonra... Savaş bir yanda dursun "mendil", bugün bile Anadolu'nun kimi yörelerinde "sevdalık" olarak bir haberleşme aracı değil midir? Bir daha hatırlayalım: Delikanlı, sevdiği kıza ucu yanık mendil gönderir. Genç kız da gönlü varsa, kendi elleriyle işlediği bir mendille karşılık verir. Mendilin üzerindeki her nakış ve rengin ayrı bir anlamı vardır ayrıca. Bu mendiller kullanılmaz ve sevdalığın bir armağanı olarak saklanır. İlişki bozulduğunda ise geri verilmesi adettendir. İşte hem o "savaş"ın bir belgesi, hem de "sevdalık"ın hatırası niyetine Börüteçene, Cholet'den getirttiği bin mendili, İstanbul'da bin kişiye dağıtıyor ve bunları resimler, kolajlar ve yapıştırmalar kullanarak kendi özgür dilleri ve mesajlarıyla yeniden yaratmalarını istiyor. İstanbul'dan Cholet'ye giden bin İstanbul mendili üzerine de aynı çalışmayı Cholet kenti sakinleri gerçekleştiriyor. "Sivil Atak" adını verdiği bu projesiyle de Börüteçene, Cholet kenti ile İstanbul arasında bir sanat köprüsü kurmuş oluyor. Börüteçe'nin iki aşamalı sergisinin ilki 20 nisanda "Sivil Atak'a Mektuplar" başlığıyla Maçka Sanat Galerisi'nde açıldı. Projenin ikinci bölümü ise 5 Haziran-15 Aralık 2004 arasında "Sivil Atak" başlığıyla Cholet Sanat ve Tarih Müzesi'nde sergilenecek... Böylece Börüteçe'nin de dediği gibi bu projeyle "Toplam iki bin sivil insanın ürettiği mendiller Cholet Sanat ve Tarih Müzesi'nde sergilenen tüm savaş nesnelerinin üzerini neşeyle örtecek ve bir 'sivil atak' gerçekleşmiş olacak"... 15 Mayıs'a kadar Maçka Sanat Galerisi'ne uğrayın ve bakın bakalım hangi mendilde yazılı sevda ile sevdalığınızın öyküsü...