PROF. DR. BENGİ SEMERCİ

GECE İŞEMESİ (ENÜREZİS NOKTURNA)

* <ı>Oğlum 4 yaşında.Gündüz tuvalet eğitimi tamamlanalı çok oldu ama geceleri hâlâ çişini kaçırıyor. Ne yapalım? H.K

* Bengi Hanım, 10 ve 12 yaşında her iki çocuğumda geceleri altlarını ıslatıyor. Ne yapsak geçmedi. İlaç kullanmak gerekir mi? T.Y

Beş yaşından büyük çocukların gece uykularında idrarlarını kaçırması ve bunu tekrarlıyor olmasına 'Enürezis Nokturna' (gece işemesi) denir. Bu durum fiziksel bir hastalığa bağlı değildir. Bazen çocuk hiç gece tuvalet eğitimini tamamlamadan olur, bazen de temizlenen çocuk bir süre sonra yeniden gece işemelerine başlayabilir. Zorlu yaşam olayları (boşanma, ölüm, kardeş doğumu, vb.) gece işemesini yeniden başlatan nedenlerdir. Genetik yatkınlık söz konusudur. Anne ya da baba ailesinde benzer öykü sık görülür. Yaş büyüdükçe görülme oranı azalır ve erkek çocuklarda daha sıktır. Beş yaşından önce gecikmiş eğitim kabul edilir ve tedavi edilmez.

TEDAVİ

AİLE: Aile ve çocuk için zor bir durumdur. Aile genellikle hep düzeleceğini ümit eder. Çözüm için korkutmalar, cezalandırmalar, kirlettiklerini temizletme gibi yöntemler denerler. Sonuç alamayınca çaresizlik ve öfke ortaya çıkar. Ayrıca; utanma, suçluluk ve yetersizlik duyguları fiziksel şiddete dönebilir. Aileyle görüşme, bunun çocuğun elinde olmadığının, bir çeşit uyku sorunu olduğunun anlatılması ve tedaviye katılması önemlidir.

ÇOCUK: Çocuğa yapılacak açıklamalar ve sorununu kendinin üstlenmesi önemlidir. İlk aşamada acil bir durum (hemen gidilecek yatılı okul, kamp gibi) ve depresyon yoksa, ilaç başlanmaz. Sabah uyanıldığında, tutulacak takvime kuru ve ıslak günleri işaretleme, hem motivasyon hem de kuru günlerin ödüllendirilmesiyle iyi bir tedavi yöntemidir. Gece sıvı kısıtlanması, yatmadan ve yattıktan 1-1.5 saat sonra çiş yaptırılması tedaviye yardımcıdır. Ayrıca, dirençli durumlarda alarm cihazı ve ilaç kullanılabilir. Bunlar uzman önerisi gerektirir. Erken dönemde tedavi kendine saygının korunması ve ek ruhsal sorunların engellenmesi açısından önemlidir.