FUNDA KARAYEL

Antalya'da dünya gezegenin geleceğini kurtarmak için bir araya geldi.
Liderler konuşuyor, diplomatlar toplantıdan toplantıya koşuyor, aktivistler mesajlarını veriyor. COP31'de benim dikkatimi çekenler ülkelerin iklim krizine dair verdiği mesajlar ve pavilyonlarında sergiledikleri eserlerle geleceğe umut vermeleri oldu.
Türkiye pavilyonuyla başlayalım incelemeye; Göbeklitepe'den günümüze uzanan 12 bin yıllık Anadolu mirası, sürdürülebilirlik perspektifiyle ziyaretçilere sunuluyor. Üstelik pavilyonun inşasında kazı toprağı, kahve telvesi, hurda metal, bakır ve ahşap gibi geri dönüştürülmüş malzemeler kullanılmış. Ziyaretçiler burada geleneksel telkari ve cam işçiliğini deneyimleyebiliyor, Türk kahvesi, çay ve lokumla da tanışabiliyor. Anadolu'nun kültürel hafızası, geleceğin çevre politikalarıyla aynı mekanda buluşuyor.

GAZZE'DEN GÖRSELLER
COP31'de beni en çok düşündüren iki adres Filistin ve İran pavilyonları oldu. Filistin pavilyonunda kültür, bir kimliği koruma meselesine dönüşüyor. Bu noktada ilk dikkat çeken şeylerden biri geleneksel keffiyehler ve tatreez adı verilen nakışlarla süslenmiş kıyafetler. Bu işlemeler yalnızca estetik bir gelenek değil, kuşaktan kuşağa aktarılan bir kültürel hafızanın da parçası. Ziyaretçiler Filistin'in geleneksel el sanatlarıyla ve dabke dansıyla tanışabiliyor. Kudüs'ü ve Hişam Sarayı'nı konu alan belgesel gösterimleri de programın parçaları arasında. Fakat bu kültürel anlatının arka planında çok daha ağır bir gerçek var. Pavilyonda Gazze'deki yıkımı belgeleyen fotoğraflar ve çevresel tahribatı gündeme taşıyan görseller bulunuyor. Zeytin ağaçlarının, tarım alanlarının, yaşam alanlarının ve kültürel mirasın savaşla birlikte nasıl zarar gördüğü anlatılıyor.
Pavilyonun ziyaretçileri arasında Filistin bayrağı biçimindeki yakalık rozetlere yoğun ilgi gösterilmesi de dikkat çekici. Bir rozet bazen yalnızca bir aksesuvar değildir..

İRAN PAVİLYONUNDA SESSİZLİK
İran pavilyonunda ise insanın karşısına bambaşka bir sessizlik çıkıyor. İran delegasyonunun pavilyonunda, 28 Şubat 2026'da Minab'da meydana gelen okul saldırısında hayatını kaybeden 168 kişi için hazırlanan fotoğraflı bir anma düzenlemesi yer alıyor. Çoğu çocuk olan kurbanların fotoğrafları, sınıf atmosferini hatırlatan bir yerleştirmeyle ziyaretçilere sunuluyor.
Duvara yazılan mesaj, çocukların masumiyetine ve yaşama hakkına dikkat çekiyor. Burada önemli bir ayrıntı var.
Saldırının sorumluluğuna ilişkin soruşturma ve değerlendirmeler devam ediyor. İran pavilyonu bu olayı ABD ve İsrail saldırısı olarak tanımlarken, uluslararası haberlerde soruşturmanın henüz tamamlanmadığına ilişkin bilgiler de yer alıyor.

İran'ın anlatısı yalnızca insan kayıplarıyla sınırlı değil. Savaşın çevreye, altyapıya ve doğal kaynaklara verdiği zarar da pavilyonda gündeme getiriliyor.
Bir tarafta dünyanın geleceğini kurtarmak için karbon ayak izimizi azaltmayı konuşuyoruz. Diğer tarafta savaşların doğaya, şehirlerin hafızasına ve insanların yaşam hakkına verdiği zararı izliyoruz. İklim adaletini barıştan bağımsız düşünmek mümkün mü?
Bence bu iki pavilyonun önemi tam da burada. Filistin'in kültürel mirası, İran'ın çocuklar için hazırladığı anma alanı ve Türkiye'nin binlerce yıllık Anadolu anlatısı aynı uluslararası organizasyonda yan yana duruyor. Ülkeler yalnızca iklim hedeflerini değil, kendilerini nasıl hatırlatmak istediklerini de anlatıyor.

ZİRVENİN NOEL BABASI
COP31'in bir de Noel Baba'sı var. Üstelik adı da Sustaina Claus! Güvenlik girişinde Noel Baba kostümüyle insanları karşılayan bu karakter, iklim zirvesinin en eğlenceli detaylarından biri olmuş. Noel Baba bile sürdürülebilirlik gündemine uyum sağlamış. Bütün bu hikayeler arasında bir de diplomatik koridorda yankılanan tulum sesi var. Siyah takım elbiseli bir kişinin Karadeniz'in geleneksel çalgısı tulumu çalması, uluslararası katılımcıların ilgisini çekmiş. Antalya'da dünya liderleri arasında dolaşırken bir anda Karadeniz ezgileri duymak, organizasyonun en güzel kültürel sürprizlerinden biri.