NAZLI ILICAK

KİMİLERİ, AK Parti'nin parti kapatmayı engelleyecek bir değişikliğe gitmesini, anayasanın 138. maddesine aykırı görüyor: "Görülmekte olan bir dava hakkında, Yasama Meclisi'nde, yargı yetkisinin kullanılmasıyla ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz."
Bu madde, 1961 Anayasası'nda da 132. madde olarak, aynen yer alıyordu. Mesele, 1970'te, Süleyman Demirel'in yakınlarına menfaat sağladığına ilişkin iddialar dolayısıyla Anayasa Mahkemesi'nin önüne geldi. Çünkü, Meclis, iddiaları tahkik etmek amacıyla, SoruşturmaHazırlık Komisyonu seçmişti. Bu komisyonun Adalet Partili üyeleri, aynı konuda Başbakan Süleyman Demirel'in şikâyeti üzerine bir dava açıldığını hatırlatarak, Meclis SoruşturmaHazırlık Komisyonu faaliyetinin, mahkeme kararı kesinleşinceye kadar durdurulmasını istediler. Verdikleri önerge, 29.4.1970 tarihli birleşimde kabul edildi. Cumhuriyet Halk Partisi ve Güven Partisi, Anayasa Mahkemesi'ne müracaat ettiler ve Yasama Organı'nın denetleme yetkisinin mahkemelere devri gibi bir yorumun geçerli olamayacağını söylediler: "Bu madde, mahkeme bağımsızlığının korunmasıyla ilgilidir, yargı yetkisinin kullanılmasında hâkimlere ve mahkemelere müdahale edilmemesi gözetilmiştir" dediler. Anayasa Mahkemesi, bugüne de ışık tutacak şu kararı verdi: "Dava var, soruşturma komisyonu kurulamaz, denildiğinde, TBMM'nin, hiçbir kişiye, makama, merciye devredilemeyecek olan denetleme yetkileri fiilen kullanılamaz hale gelir. Anayasa, uyumlu bir bütündür. Mahkemelerin bağımsızlığını korumak üzere konulmuş bir hükmün, TBMM'nin, anayasadan doğan denetim yetkisini engelleyebileceği hukukça savunulabilir bir görüş değildir. Bu maddeye, Meclis'in denetleme ve yasama yetkisini aksatmaya varabilecek bir ters anlam verilemez." (Bak: 17.12.1970 tarihli Resmi Gazete) Başlıkta sorduğumuz cevaba karşılık verelim: 138 engel değil.