NAZLI ILICAK

Andy-Ar şirketinin elde ettiği veriler, Prof. Ömer Çağa, Prof. Yasin Aktay, Doç. Ferhat Kentel ve Doç. Ramazan Yelken tarafından değerlendirilmiş. Sonuç bölümünde, cemaatleşmenin, modernleşmeye katkıları da vurgulanıyor: "Özellikle eğitim alanında yoğunlaşan cemaatler, toplumun alt kesimlerinde yer alan aile çocuklarını, eğitim yoluyla üst toplumsal tabakalara taşıyabilmektedir. Bu tür cemaatler, birçok köylü çocuğunu Avrupa'da, Amerika'da veya dünyanın başka ülkelerinde gazeteci, işadamı, akademisyen, siyasetçi, devlet adamı gibi elitlerle irtibata geçirmekte, onlarla ilişki kurabilecek kişiliğe ve özgüvene kavuşmalarını sağlamaktadır. Bu da cemaatlerin, dünyevi (seküler) değerlerin yaygınlaşmasına katkıda bulunduklarından başka bir anlama gelmez."
Bu müspet durumu tespit eden araştırma grubu, cemaatlere ilişkin kuşkuların giderek yaygınlaştığı gerçeğine de parmak basıyor: "Cemaatlerin medya, siyaset ve bürokrasi üzerindeki etkinliğine ilişkin algı ve imaj, cemaatleşmenin yaşam alanını daralttığını düşünen insanların sayısının giderek artmasına yol açmaktadır. Bazı cemaatlerin son yıllarda belirgin biçimde siyasi pozisyon alması ve güncel konularda aktif olması, bu tür imajların oluşmasında önemli derecede rol oynamaktadır."