MELİH ALTINOK

Arnavutluk'un ıssız Sazan Adası, komünist dönemin askeri gölgesinden sıyrılıp küresel lüksün parıltısına teslim oluyor. Ivanka Trump'ın "Ayakkabısız gezerken keşfettik" dediği ada ve çevresindeki korunaklı lagünlerde, Jared Kushner'in fonuyla milyarlarca dolarlık otel, villa ve marina projesi planlanıyor.
Flamingoların, deniz kaplumbağalarının ve göçmen kuşların yuvası olan bu bölge, artık "yeni Epstein Adası" ve "yeni İsrail" diye anılıyor.
Tiran sokakları her akşam "Arnavutluk satılık değil!" sloganlarıyla inliyor. Dördüncü kez seçilen Başbakan Edi Rama'nın istifası isteniyor. Rama projeyi "iş, turizm, kalkınma" diye savunuyor ve "Eğer Jared olmasaydı umurlarında bile olmazdı" diyor.
Ancak halkın öfkesi çok daha derin. Rama'nın yıllardır süren İsrail yakınlığı burada patlıyor. Kudüs'te büyükelçilik açılması, Netanyahu'yla kucaklaşmalar, Gazze politikası ve Cumhurbaşkanı Isaac Herzog tarafından kendisine verilen en yüksek sivil nişan… Tüm bunlar Kushner bağlantısıyla birleşince, sosyal medyada proje "Kushner Adası = İsrail kolonisi" şeklinde yorumlanıyor. Halk "Rama ülkeyi İsrail'e ve küresel elitlere peşkeş çekiyor" görüşünde.
Rama ise İsrail'le dans ederken Arnavutların damarına bastığını görmezden geliyor. Bu tepkileri "hibrit savaş" olarak etiketliyor. Ona göre Yunanistan'ın başını çektiği bölgesel rakipler, Arnavutluk'un turizmdeki yükselişini kıskanıyor ve dezenformasyon yürütüyor. Yeni parti kurup siyasete dönen Eski Yunan Başbakanı Çipras'ı bile işaret ediyor.
Meydanlarda "Dubai olmayacağız!" diye haykıranlar için mesele egemenlik kaybı. Yoksul bir Balkan ülkesinde stratejik bir adanın güçlü yabancılara verilmesi, toprağın ve geleceğin yabancı ellere gitmesi hissi yaratıyor.
Çevre kaygıları da var elbette ama asıl ateş politik. Rama'nın Batı- Ortadoğu ittifakları Arnavut milliyetçiliğini ayağa kaldırıyor.
Bu ada, küçük bir ülkenin küresel oyundaki acziyetini gözler önüne seriyor. Proje yürürse Sazan "Kushner'in adası" olacak. Durursa Rama için siyasi deprem. Halkın kızgınlığı sadece inşaat değil; "Bu ülke kimin?" sorusunun isyanı. Ada hâlâ haritada Arnavutluk'un ama sahipliği artık tartışmalı.