MELİH ALTINOK

Bakın ne oldu.
Girit'ten Güney Kıbrıs'a çekilecek elektrik kablosu için Fransa, Türkiye'ye yazılı nota gönderdi. Ankara "muvafakat alındı" diye NAVTEX'e yazdı. Fransız gemisi de limandan çıktı.
Yunanistan hâlâ "biz izin verdik, Türkiye'nin işi yok" diyor. Ama gemiyi gönderen Fransa, Türkiye'ye sormadan hareket etmedi. Pratikte olan bu.
Kriz buradan çıktı zaten. İsrail'den Girit'e, oradan da Güney Kıbrıs'a kablo çekilecek. Elektrik bağlanacak, AB de para verecek. Kâğıt üzerinde her şey hazır.
Tek sorun, kablonun geçeceği yer. Türkiye'nin kıta sahanlığı iddiasıyla çakışıyor. 2019'da Libya'yla çizilen hat tam da bu bölgeden geçiyor. O hat olmasa, Yunanistan "oldu bitti" der geçerdi. Ama hat var. Üstüne Hafter'in meclisi de onayladı. İki taraf da aynı çizginin arkasında.
Kaşot açıklarında 2024'te yaşanan gerilim hâlâ akıllarda. O zaman gemi geri döndü. Şimdi Fransa bile önce Ankara'ya yazıyor. Çünkü ticari hesabı olan, risk almaz. Meridiam hisseleri, Nexans kontratı, AB'nin 650 milyon Euro'su...
Hepsi güzel. Ama deniz ortasında geminin geri dönmesi hepsinden pahalıya patlar. Yunanistan'ın formülü tıkandı. NAVTEX bas, gemi gönder, "bizim yetkimizde" de.
Eskiden bazen işe yarıyordu. Şimdi yaramıyor. Çünkü karşıda sadece itiraz eden bir ülke yok. Denizde de duran, kayıt tutan, gerektiğinde engelleyen bir Türkiye var.
Bu arada Mavi Vatan Kanunu Meclis'e geliyor. Yıl sonuna kadar sunulması bekleniyor. Kanun çıkarsa, bu iddialar sadece diplomasi masasında değil, iç hukukta da netleşecek. Gemilerin, kabloların, sondajların neye göre durdurulacağı yazılı hale gelecek. Atina ve Tel Aviv'in "yasal boşluk" diye dayandığı nokta da kapanacak.
İsrail bu işten en çok etkilenenlerden. Kablo projesi onların enerji ve elektrik hesabına da bağlı. Netanyahu seçim öncesi haritalar yayınlıyor, "Türkiye'ye karşı durduk" diye anlatıyordu. Ama seçim sonrası da aynı tabloyla karşılaşacak.
Fransa'nın bile Türkiye'ye sormadan hareket edememesi, İsrail'in hesaplarını da bozuyor. Seçim kazanılsa bile denizdeki gerçek değişmiyor. Kablo çekmek istiyorsa ya Türkiye'yle anlaşacak ya da projenin o kısmını unutacak.
AB'nin parası da çözüm olmadı. Çünkü para, deniz yetki alanını değiştirmiyor. Değiştiren, sahada ne olduğudur, gücünün boyutudur.
Bundan sonra da aynı olacak. Sorarlar, koordine ederler ya da dönüp giderler. Başka yolu yok. Savaş, çatışma değil, uzlaşı istiyoruz.
Mavi Vatan'ın asıl gücü burada. Ne büyük laflarda ne de her gün tekrarlanan nutuklarda. Fiiliyatta. Geminin, Türkiye'nin yazdığı NAVTEX'le yola çıkmasında.