OKAN MÜDERRİSOĞLU

Birleşmiş Milletlerin (BM) geleceğinin temelden sorgulandığı bu yıl, "alternatif diplomasi modeli" daha fazla ilgi çekti.
"Lider Eşleri Diplomasisi" olarak adlandırdığım ikinci hattaki buluşmalar, dünyanın hakiki meseleleri etrafında adeta beyin fırtınasına dönüştü!
"Çocuklar, dijitalleşme, yapay zekâ kullanımı, siber zorbalık, eğitim, aile ve ebeveyn sorumlulukları" üzerinden gündem oluşturma iradesi, evrensel meselelere ortak çözümler geliştirme çabası, hakikaten umut vericiydi.
Şimdi size BM'nin, genel kuruldan sonraki en büyük salonunda gerçekleşen önemli ve önemsenmesi gereken bir toplantıdan bahsedeceğim.
Görünmeyen mimari:
"Çocuklar için Güvenli Dijital Sistemler İnşa Etmek... Uluslararası Standartların ve Ortak Sorumluluğun Geliştirilmesi..."
Gündemdeki başlığın ağırlığı, yaman soruları peş peşe getirdi:
Çocuklarımızın aklını ve vicdanını kim eğitiyor?
Çocukların zihnini ve vicdanını şekillendiren dijital dünyayı kim ve hangi değerlerle tasarlayacak?
Hepimizin katılacağı gibi... "Çocuklar, teknoloji şirketlerinin ticari hedef kitlesine dönüşmemeli!"
Hal böyleyken, küresel ölçekte yapısal tedbir şart! Ve ciddi önerilerden biri:
"Güvenlik, dijital sistemlere sonradan eklenen bir özellik değil, tasarımın çıkış noktası olmalı!"
Önerinin sahibi Cumhurbaşkanımızın eşi Emine Erdoğan Hanımefendi.

***

Emine Erdoğan'ın ev sahipliğindeki etkinlikte, 12'si konuşmacı olmak üzere 15 lider eşi/kraliyet mensubu yer aldı.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş'ın moderasyonundaki oturumda...
Belçika Kraliçesi Mathilde'nin yanı sıra Gambiya, Sırbistan, Sierra Leone, Litvanya, Burundi, Kenya, Guatemala, Senegal, Romanya, Şili, Lübnan, Kanada" lider eşleri birbirinden ilginç fikir ve tespitleriyle dikkati çekti
Örneğin, Litvanya Cumhurbaşkanı'nın eşi Diana Nausêdienê, dijital bağımlılık tehlikesi için "sorun çocuklarımızla başlamıyor, bizimle başlıyor" dedi ve altına imza atacağımız şu gerçeği dile getirdi:
"Bir hükümet, sınıfta telefon kullanımını düzenleyebilir. Bir okul, öğrencilerden cihazlarını kaldırmasını isteyebilir. Şirketler, kurallar ve programlar oluşturabilir. Ancak çocuklar, sürekli telefonlarının ekranına bakan yetişkinleri izleyerek büyüyorsa bu önlemler yeterli olmayacaktır!"
Veya Sırbistan liderinin eşi Tamara Vucic'in yaklaşımı...
"Yasakla korumadan, beceri kazandırarak korumaya geçiş!"
Ve literatürde kullanmamızın kaçınılmaz olacağı kavram:
"Dijital Bağışıklık/Dijital Bağışıklama!"
Çocukların dijital dünyadan kaçması değil, dijital dünyanın riskleri karşısında savunmasız kalmaması.
Bu nedenle...
Siber zorbalık, manipülasyon, dolandırıcılık, zararlı içerik vb. tanıması,
Karşısına çıkan bilginin doğru olup olmadığını sorgulaması,
Kişisel veriler, mahremiyet ve çevrim içi güvenlik konusunda uyanık davranması,
Özetle...
Teknolojiyi bilinçli ve sorumlu kullanabilmesi...
Netice olarak diyeceğim o ki...
Küresel sahiplenmeye dönüşen "Sıfır Atık Hareketinden" sonra Emine Hanım'ın "Dijital Bağışıklık Hareketine" de öncülük etmesi hem ülkemiz hem de insanlık için hayırlı olacak!