MAHMUT ÖVÜR

İstanbul'da devletin elinde ne kadar gayrimenkul var? Onbinlere ulaşan bir rakamın ortaya çıkacağı kesin. Ama şunu net söyleyebiliriz, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları'nın İstanbul'da yaklaşık 350'ye yakın gayrimenkulü var. Bu mülklerin büyük çoğunluğu, Haydarpaşa'dan Pendik'e, Sirkeci'den Halkalı'ya İstanbul'un en önemli merkezlerinde yer alıyor. Benzer bir durum diğer kurumlar için de geçerli. Devlet bankalarından, denizyollarına, devlet demiryollarından, malzeme ofisine aklınıza gelen her devlet kurumunun yüzlerce sayılabilecek mülkü var...
Böylesine bir mal varlığını elinde tutan devlet ne yapıyor peki? Büyük çoğunluğunu kiraya veriyor. Oysa aynı devletin kendisi de kiracı. Başta adliyeler olmak üzere birçok devlet kurumu bugün kiralık binalarda hizmet veriyor.
İşte gariplik de bu noktada başlıyor.
Devlet kendi kiraladığı yerlere piyasa koşullarında verirken, kendi mülkünden inanılmaz derecede ucuz kira alıyor.
Bu konuyu çarpıcı bir örnekle açıklayalım. İstanbul Demirhan Caddesi, Kazlıçeşme İskele Durağı No: 188 Zeytinburnu adresinde TCDD'ye ait 916 metrekare bir arsa var.
Burası Akseki Petrol Ticaret LTD şirketi tarafından 1981 yılında kiralanmış. Bu alan 15 Temmuz 1981 yılında benzin istasyonu olarak ruhsat almış. Ortaklar arasında Ömer, Çetin ve Mahmut Doruk kardeşler görünüyor.
Demiryollarının tam bitişiğinde bir benzin istasyonu.
Peki bu istasyonun sahipleri TCDD'ye ne kadar kira ödüyorlar? '1 milyar TL .' Yanlış okumadınız, bir milyar Türk lirası...
Neredeyse İstanbul'da ortalama bir dairenin kirası kadar.
Devlet bizim vergilerimizle kiraladığı yerlere yüksek kira bedelleri öderken, kendi mülkünü nasıl böyle ucuza kiraya verebilir? Büyükşehir Belediyesi'nden bir yetkiliye bu konuyu ilettiğimizde şöyle diyor; "Koskoca istasyonu o paraya niye veriyorsun? Hangi istasyoncuya sorsan en az 15-20 milyar rahatlıkla verir oraya. Sadece orası değil, siz asıl sahildeki dükkanlara bakın. Ne kadara kiraya verilmiş? Florya'da, Menekşe'de bir çok yer sudan ucuz kira ödüyor."
TCDD Taşınmaz Mallar Daire Başkanlığı bu acı tabloyu değiştirmek ve ellerindeki gayrimenkulleri değerlendirmek için bir yasa taslağı hazırlayarak Meclis'e gönderdi.
Bakalım Meclis, 'devletin malı deniz...' anlayışına bir son verecek mi? Ayrıca, Devlet TOKİ aracılığıyla İstanbul'un 'son yeşil' alanlarını para kazandıracak diye satacağına, elindeki bu yerleri değerlendirse çok daha verimli olmaz mı?