ÖZLEM DOĞANER

Türkiye, mobil iletişimde yeni bir eşiği geçiyor. 23 Şubat 1994'te başlayan mobil yolculuk, 31 Mart'ta Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde yapılacak törenle yeni bir faza taşınıyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından 5G'ye geçişin resmen ilan edilmesiyle birlikte, 1 Nisan 2026 itibarıyla 81 ilde kademeli bir başlangıç yapılacak.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu'nun ifadesiyle bu yalnızca bir hız artışı değil; ekonominin tüm damarlarına dokunan bir dönüşüm.
Sektörde büyük bir heyecan var. Bu hafta Turkcell, Türk Telekom ve Vodafone'un yapacağı toplantılarda aslında bu dönüşümün yol haritası netleştirilecek.
5G'nin en çok öne çıkan özelliği hız. 4.5G'ye göre 10 kata varan performans artışı ve neredeyse sıfıra yakın gecikme... Ama asıl hikâye bu altyapının oluşturacağı yeni ekonomi.
Akıllı ulaşım sistemleri, otonom araçlar, uzaktan ameliyatlar ve sağlık hizmetleri, akıllı fabrikalar... Hatta medya sektöründe canlı yayıncılığın kalitesi ve hızı bile değişecek. Tarımda sensörlerle verimlilik artacak, sanayide makineler birbiriyle konuşacak. Finans tarafında ise işlemler neredeyse anlık hale gelecek. Kısacası 5G, bir iletişim teknolojisinden çok bir endüstriyel devrim.
Peki kişisel olarak 5G'ye ne kadar hazırız?
Bugün Türkiye'de yaklaşık 85 milyon mobil abone var. Ancak sadece 22 milyon cihaz 5G uyumlu. Yani her 4 telefondan 3'ü bu yeni teknolojiye hazır değil. Operatörler baz istasyonlarını yeniliyor, cihaz dönüşümünü hızlandırmak için de kampanyalar yapıyor. Rekabet yoğun. 3G'den 4.5G'ye geçişte de benzer bir tablo yaşanmış, iki yıl içinde uyumlu cihaz oranı hızla artmıştı.
5G dönüşümünün en hassas başlıklarından biri de maliyet. Bu noktada Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'nun getirdiği yüzde 32'lik zam sınırı önemli. Öğrendiğime göre operatörler de paketlere zam yapmayı öngörmüyor. Ancak tabi hız ve daha yüksek kullanım paket aşımlarına ve daha fazla maliyete neden olabilir. Burada dengeyi tüketici kuracak.
5G Türkiye için stratejik bir fırsat. Çünkü sadece bir teknoloji yatırımı değil, aynı zamanda bir rekabet hamlesi. 5G sayesinde Türkiye, sanayide üretim verimliliğini artırabilir. Lojistikte hız avantajı sağlayabilir. Finans teknolojilerinde sıçrama yapabilir.
Medya ve içerik üretiminde yeni bir lig açabilir. Ve en önemlisi dijital ekonomide takip eden değil, oyun kuran ülkeler arasına girebilir.
Sözün özü kendimize şu soruyu sormalıyız. Türkiye 5G'ye geçiyor ama biz bu hızı sadece tüketmek için mi kullanacağız, yoksa üretmek için mi?
5G, Türkiye için sadece daha hızlı internet değil; daha güçlü bir ekonomi, daha rekabetçi bir sanayi ve daha yüksek katma değer demek. Asıl yarış, 1 Nisan'dan sonra başlıyor.