ÖZLEM DOĞANER

Sezon başındaki endişeli havayla bugün sahada gördüğümüz manzara oldukça farklı. Türkiye turizmi savaşa, jeopolitik risklere ve rezervasyonlardaki dalgalanmaya rağmen yazın ortasında yeniden hızlandı.
Artık turizm liginde sıradan bir oyuncu da değiliz. Türkiye, 2024'te 56.7 milyon uluslararası turistle İtalya'yı geride bırakarak dünyanın en çok turist ağırlayan 4'üncü ülkesi oldu. 2025'i ise 64 milyon ziyaretçi ve 65.2 milyar dolar turizm geliriyle kapattık.
2026'ya da güçlü başladık. İlk üç ayda ziyaretçi sayısı yüzde 4.2 artarak 9.2 milyona, turizm geliri yüzde 4.2 artışla 9.9 milyar dolara çıktı. Yabancı ziyaretçinin gecelik harcaması da 116 dolardan 119 dolara yükseldi.
Ancak turizm hassas bir sektör. Yakın coğrafyamızdaki savaşlar özellikle mart, nisan ve mayısta rezervasyonları etkiledi. Temmuz ve ağustosta ise tablo değişti.
Jolly Yönetim Kurulu Başkanı Mete Vardar ile konuştuğumda verdiği rakamlar bu hareketi daha net gösteriyor.
2019-2025 arasında dış pazarda yıllık ortalama talep artışı yüzde 5.3 iken iç pazarda yüzde 13. Jolly'de ise bu yıl iç pazardaki artış yüzde 40. Ege'deki bazı tesislerde Türk tatilcinin payı yüzde 45-50'lere ulaşıyor.
Vardar, "Pandemide sektörü Türk tatilci ayakta tuttu. Bu sene de buna benzer bir yıl yaşıyoruz" diyor.
Yani 2026 yazının sürprizi yerli turist.
Ancak Vardar'ın Ege ve Akdeniz'i gezerken yaptığı bir başka gözlem önemli:
"Otelleri gezdim, otellerde sorun yok ama esnafta sıkıntı var. Restoranların çoğu boş."
Bence bundan sonra tartışmamız gereken de bu. Turist geliyor, otel doluyor ama bu hareket restoranlara, çarşılara, mağazalara ve küçük işletmelere yeterince yansımıyor. Yeni planlama oteller kadar esnafı da kapsamalı.
Fiyat tartışmasını da doğru yapmak gerekiyor. Bazı restoranların fahiş hesapları elbette kabul edilemez ve fırsatçılıkla mücadele edilmeli. Ama birkaç işletmenin yaptığını bütün sektöre mal edip dünyanın en büyük turizm ülkelerinden birinin başarısını gölgelemek de haksızlık.
Önümüzde 68 milyar dolarlık 2026 turizm geliri hedefi var. Bunun yolu sadece daha fazla turistten değil, gelen turistin daha fazla harcamasından geçiyor.
Üstelik sezon uzuyor. Turizmin en sakin dönemlerinden kasımda Antalya COP31'e ev sahipliği yapacak ve yaklaşık 200 bin misafir bekleniyor. NATO'nun ardından COP31 de kongre ve diplomasi turizminin sezon dışında ki gücünü gösterecek.
2026 yazının fotoğrafı: Turist var, oteller doluyor, yerli turist güçlü. Turizmcinin maliyet ve insan kaynağı sıkıntısını da göz ardı etmeyelim ama şimdi mesele bu hareketi esnafın kasasına daha fazla yansıtabilecek kadar tabana yaymak.
Çünkü dünyanın 4'üncü büyük turizm ülkesiysek artık sadece "Kaç turist geldi?" değil, "Ne kadar gelir bıraktı ve bu gelir kaç kişiye yayıldı?" diye sormalıyız. Sadece deniz, kum, güneş değil; kültürden gastronomiye, spordan sağlığa muazzam fırsatlarımız var çünkü.