ERDAL ŞAFAK

Dünyanın, özellikle de içinde bulunduğumuz coğrafyadaki ülkelerin BOP'la yatıp BOP'la kalkacakları günler yaklaştı.
Yani AB'nin hazırladığı, Fas'tan Afganistan'a kadar 17 ülkeyi kapsayan, birazcık umut ve çokça kaygı yaratan Büyük Ortadoğu Projesi'yle.
Daha önce yazdık, kısaca hatırlatalım. BOP bir tespitten yola çıkıyor: "Ortadoğu totaliter rejimlerin, umutsuzluğun ve öfkenin pençesinde oldukça, ABD ve müttefiklerinin güvenliğini tehdit eden insanlar ve akımlar üretmeye devam edecek."
Çözüm? İslam dünyasını dönüştürmek.
Demokratik rejimlerce yönetilen, kadın-erkek eşitliğinin sağlandığı, eğitime erişim yollarının açık olduğu, adaletsizliğin azaldığı ülkeler diyarı yapmak.
Paketler açılıyor
Tüm bu reformlar için önerilen çözümler siyasal, ekonomik ve stratejik paketlerde toplandı. İlk iki paket 10 Haziran'da ABD'nin Georgia eyaletinde toplanacak G-8 zirvesinde ele alınacak. Güvenlikle ilgili tekliflerin ya da planların yer aldığı stratejik paket ise 28-29 Haziran'da İstanbul'da yapılacak NATO zirvesinde tartışılacak.
Arap ülkeleri yönetimlerinden BOP'a yoğun eleştiriler geldi. Başlıcaları şöyle: Dıştan dayatmayla reform olmaz. BOP hazırlanırken bize danışılmadı. Ülkelerin siyasal, sosyal, kültürel ve tarihi farklılıkları gözetilmedi. ABD'nin Filistin-İsrail sorununu çözmede çaresizliğinin gizlenmesi amaçlanıyor. Irak savaşının gayrımeşruluğu maskelenmek isteniyor. BOP bölgede ABD hegemonyasını pekiştirmenin aracı olarak tasarlandı...
Sonunda AB'nin bastırmasıyla Bush yönetimi Araplar'ın alternatif plan hazırlamasını kabul etti.
İşte bu plan dün Tunus'ta toplanan ve 22 Arap ülkesinin liderlerini biraraya getiren Arap
Birliği zirvesinde masaya konuldu. "G-8 zirvesine sunulacak ABD belgesiyle uyumlu siyasal belge" adını taşıyan Arap BOP'unun bugün onaylanması bekleniyor.
13 maddelik planda Arap liderler bir-iki yıl öncesine kadar rüyalarında görseler dehşetle yataklarından fırlayacakları sözler veriyor. İşte başlıcaları:
Dönüşümün ayak sesleri
n Siyasal, ekonomik, sosyal ve eğitsel reform- ları sürdürecek ve daha da yoğunlaştıracağız.
n Demokrasinin ve şuranın (İslami danışma sistemi) temellerini derinleştireceğiz. Siyasal katılımın alanını genişleteceğiz. Eşitlik ve adaleti sağlayacak, insan haklarına ve ifade özgürlüğüne saygı göstereceğiz.
n Ekonomik, sosyal ve insani gelişme stratejisi hazırlayacak, yoksulluk ve cehaletle mücadele edecek, çevreye önem verecek, istihdam ve sağlık sorunlarına çözüm arayacağız.
n Bilimsel ve teknolojik gelişmeye ayak uydurabilmek için eğitim sisteminde reform yapacak, bilginin temellerini geliştireceğiz.
n Kadının toplumdaki konumunu iyileştirecek, haklarını artıracak, siyasal, ekonomik, sosyal ve kültürel hayata katılımını teşvik edeceğiz
n Hoşgörü değerlerini benimseyeceğiz, dinler ve kültürler arasında diyalog kültürünü yerleştirmek, uluslar arasında dayanışma, işbirliği ve uzlaşma değerlerini yaymak için çaba harcayacağız.
n Terörün her biçimiyle mücadele edecek, terör örgütlerini ve şiddetin nedenlerini ortadan kaldırmak için uluslararası toplumla işbirliğini artıracağız. Kara para aklama, uyuşturucu ticareti ve organize suçlarla savaşacağız.
n Ekonomik reformları hızlandıracak, büyüme hızını artırmak, özel sektörü geliştirmek, ticareti serbestleştirmek ve devlet kurumlarını yenilemek için gerekli düzenlemeleri uygulamaya koyacağız.
Arap liderler bugüne kadar görülmemiş bir jest daha yaptılar: İsrail'in Filistinliler'e operasyonlarının yanı sıra ilk kez olarak Filistinli militanların sivil İsrail hedeflerine saldırılarını da kınadılar!
Son dakikada pürüz çıkmazsa, Tunus'ta bugün İslam tarihinin belki en büyük virajı dönülecek.
Arap liderler kurulu düzeni sürdürmekte direnmenin tanrıyı kıyamete zorlamak anlamına geldiğini galiba nihayet farkettiler.