ERDAL ŞAFAK

Kamuoyu nedense son yıllarda bütçe tasarılarına hak ettiği ilgiyi göstermiyor. Bu yıl da öyle oldu; biraz da AB heyecanından kaynaklansa gerek; bütçe görüşmeleri dün Meclis Genel Kurulu'nda neredeyse sessiz sedasız başladı.
Görüşmeleri 13 turda bitirilecek AK Parti iktidarının üçüncü bütçesinin önemli bir özelliği var: Son yıllık bütçe olacak. 2006 ile birlikte 3 yıllık bütçeleme sistemine geçilecek.
Uzman çevreler bütçede özellikle vergi gelirlerinde yüzde 18.2 artış hedefi üstünde duruyor. Örneğin MÜSİAD "Enflasyon yüzde 8, büyüme hızı yüzde 5 hedeflenirken, vergi gelirlerinin yüzde 18'in üstünde artması"ndan kaygı duyuyor ve şöyle diyor: "Bu artış mevcut mükelleflerin vergi yükünün daha da ağırlaştırılmasına veya KDV, ÖTV gibi dolaylı vergilerin yükseltilmesine dayanacaksa, reel ekonomiye son derece olumsuz etkileri olur."
İyi bir bütçe analizcisi olan ANAP eski Genel Başkanı Nesrin Nas da benzer kaygıları taşıyor: "GSMH'da vergi gelirlerinin payında yüzde 1 artış öngörülüyor. Yüzde 10'luk büyüme ortamında bile GSMH içindeki payı artmayan vergi gelirlerinde hedeflenen bu artışın başta ÖTV olmak üzere dolaylı vergi oranlarının yükseltilmesi yoluyla sağlanacağı anlaşılıyor."
Konu Türkiye Ekonomik ve Sosyal Etüdler Vakfı (TESEV) tarafından yayınlanan "Sivil toplum bütçeyi izliyor" başlıklı araştırmada da geniş biçimde irdeleniyor. İşte varılan sonuç: "Toplam bütçe ödenekleri 2004 gerçekleşme tahminine göre yüzde 9, faiz hariç bütçe harcamaları yüzde 17.8 oranında artırılıyor. Bütçenin kaynak tarafında ise toplam gelirlerin yüzde 16.3, toplam vergi gelirlerinin yüzde 18.2, toplam vergi dışı gelirlerin ise yüzde 7 artırılması öngörülüyor. Bu hedefler ve kaynak tahsisiyle, 2005'te mali uyumun vergilerdeki artışla sağlanacağı ima ediliyor.
Vergi barışı gibi ek gelir kalemlerinin olmayacağı, ücretlerdeki artışın düşüklüğü nedeniyle Gelir Vergisi tahsilatının daha az artacağı, enflasyon muhasebesi uygulamasına geçilmesinden ötürü Kurumlar Vergisi'nde düşüşün yaşanabileceği bir yılda vergi gelirlerinin enflasyonun çok üstünde artması, ancak getirilecek yeni vergilerle mümkün görülüyor. "
Bakalım Başbakan Erdoğan ile Maliye Bakanı Unakıtan bu kaygıları giderebilecekler mi? Bütçedeki gelir hedefinin, vergilerin yükseltilmesine değil, kayıt dışı ekonomiyle etkin mücadele sayesinde vergi tabanının genişletilmesiyle tutturulacağı umudunu verebilecekler mi?
Bugün yapacakları "vergi" açıklamalarında göreceğiz.