SALİH TUNA

Aydınlanma şampiyonları bize pırıl pırıl bir dünya vaat etmişti.
Akıl her şeyi çözecekti.
Gerçi Max Weber neşemizi kaçırmamış değildi. Zira sistemin tıkır tıkır işleyeceğini ama ruhun kuruyacağını söylemişti.
Hazrete göre modern dünya artık "büyüsü bozulmuş" bir yerdi. Kapitalizm, dini/ maneviyatı peşinden sürükleyip rasyonalize ederken, geriye anlamdan yoksun bir "demir kafes" kalacaktı.
Soru şudur:
Bu kadar rasyonel, hesaplanabilir bir dünyada nasıl oluyor da "Tanrı'yı kıyamete zorlamak" gibi arkaik ve irrasyonel hurafeler/ inançlar (Evanjelik Siyonizm veya çeşitli mesiyanik hareketler) bu denli belirleyici olabiliyor?

***

Günümüzde en makul teolojik mülahazalar bile rasyonalizm belasına dışlanırken, "Tanrı'yı kıyamete zorlamak" hezeyanı nasıl kendine yer bulabiliyor?
Hem de tüm dünyayı tehdit ederek...
Tehditten de öte, bu uğurda ülkeler işgal ediliyor, çocuklar diri diri yakılıyor veya ABD-İsrail'in İran'da vurduğu o ilkokuldaki gibi 172 çocuk paramparça ediliyor!
Akılları sıra, yaratıcıya, kıyameti dayatmaya çalışıyorlar. Nasıl bir "yaratıcı" telakkisiyse artık.
Evanjeliklerde zaten akıl arama.
Sanki bir teknoloji start-up'ı yönetiyorlarmış gibi. Girdileri, Ortadoğu'da yeni bir kriz. Çıktıları, Mesih'in bulutlar arasından inişi.

***

Weber'in "demir kafesi" insanı sadece bir makine dişlisine çevirdi. "Neden yaşıyorum?" sorusu cevapsızlığa mahkûm oldu.
Modern insan bu "varoluşsal krizden" kaçmak için en radikal "hurafelere" sarıldı.
"Kıyameti zorlamak" düşüncesi kapitalist dünya sisteminde kaybolmuş veya başkalaşmış insanlara "kozmik bir operatör" olduğu illüzyonunu verdi. Bu "değişikler" de "Ben Armageddon'un stratejik planlama sorumlusuyum!" dercesine sahte bir faaliyet hissiyle kendinden geçtiler.
Kapitalist dünya sistemi işini biliyor. Teolojik manipülasyon yöntemleri varken, oldukça külfetli rasyonel argümanlarla kitleleri mobilize etmeye çalışmıyor.
Mesela, "Gökten ateş yağacak, seçilmiş olan kazanacak" derseniz kitleler anında hizaya girer.
Bu çağın maruz kaldığı rasyonalizasyonun en uç, en arsız hâlidir. O kadar ki "demir kafesi" patlatmak için "kutsalın" bizzat kendisini modern bir patlayıcı olarak kullanıyorlar. Karşımızdaki tablo teknolojik bir mahşer provası.
Allah azgın ve sapmışların şerrinden tüm dünyayı muhafaza etsin.