SÜLEYMAN YAŞAR

Avrupa para birimi euroya olan güvenin azalması, endişeli parayı İsviçre'ye yönlendirdi. Avrupa'da pek çok yatırımcı euro satıp, parasını İsviçre Frangı'na yatırmaya başladı. Bu nedenle de İsviçre parasının faizleri, diğer para birimlerine göre epey geriledi. Euronun üç aylık faizi geçen cuma günü yüzde 0.70 oranında gerçekleşirken, İsviçre Frangı'nın aynı vadede faizi yüzde 0.17 oldu.
Peki faizi düştüğü halde niye yatırımcılar İsviçre Frangı'nı tercih ediyorlar? Bir kere İsviçre, Avrupa Para Birliği'ne üye değil. Ayrıca İsviçre bankalarının, riskli Avrupa ülkeleri arasında sayılan İspanya, Yunanistan, Portekiz'e verilmiş bir kredi riski de yok. Dolayısıyla İsviçre yatırımcılar için Avrupa'nın sert havasında tam bir güvenilir liman.
Gelelim euronun son dönemdeki gergin hikayesine, nereye doğru gittiğine...
Yıl başından beri euro, Amerikan doları karşısında yüzde 17 oranında değer kaybetti. Bu gidişle euro/dolar paritesi, 1.14 destek noktasını zorlayabilir. Ama Amerikan ekonomisinden son gelen işsizlik rakamları da pek iç açıcı değil. İşsizlik oranının yüzde 9.9'dan yüzde 9.7'ye gerilemesine rağmen özel sektör istihdamı beklenenin altında kaldı. Amerikan özel sektöründen nisan ayında 150 bin yeni istihdam yaratması beklenirken, sadece 40 bin kişiye yeni iş yaratıldı. Böylece beklentiler karşılanamamış oldu. Dolayısıyla euro/dolar paritesi için hemen bir tahminde bulunmak güç.
Peki euronun değer kaybetmesi Avrupa ekonomilerini nasıl etkiliyor?
Euro değer yitirdikçe Avrupa ülkelerinin ihraç ürünleri ucuzluyor. Özellikle euronun ucuzlamasından Almanya memnun. Almanya'nın imalat sanayi ürünlerine talep son bir yılda yüzde 30 oranında yükseldi. Hatta Yunanistan'ın uzun süre kurtarılmayışının nedeni, Almanya'nın euronun değerini düşürme isteğine bağlanabilir.
Türkiye'ye gelince... Euronun değer kaybetmesinin Türkiye'ye etkisi iki yönlü.
Eurodaki düşüş Türkiye'nin Avrupa'ya olan ihracatını zorlaştırıyor ama, diğer yanda ucuz euro Almanya başta olmak üzere Avrupa ekonomilerinin ihracatını artırdığı için ortaya çıkan ekonomik canlanma Türk mallarına olan talebi de kışkırtıyor.
Eurodaki hızlı düşüşe bakıp Türkiye için kaygılanmaya gerek yok.