Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu'ndan Rusya Ukrayna savaşı açıklaması: Türkiye taraf tutmak zorunda değil
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, katıldığı canlı yayında Rusya Ukrayan savaşına ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. İki ülke arasındaki ilk müzakere toplantısından netice çıkmayacağını bildiklerini söyleyen Bakan Çavuşoğlu, "Türkiye ilkesel bir tutum sergiliyor. Türkiye taraf tutmak zorunda değil." ifadelerini kullandı. Bakan Çavuşoğlu, "Biz toplam olarak bugün itibarıyla, yola çıkan vatandaşlarımızla birlikte 8 bin 50 vatandaşımızı tahliye ettik. Hala 6-7 bin vatandaşımız bulunuyor." dedi.
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, katıldığı canlı yayında, gündeme ilişkin soruları yanıtladı.
Rusya ile Ukrayna arasında yapılan müzakerelere değinen Çavuşoğlu, yarın yapılması beklenen ikinci toplantı için tarafların zemin yokladığını ancak görüşmelerin birkaç gün daha ertelenebileceğini belirtti.
Bundan sonra yapılacak toplantıların sonuç odaklı olmasını arzu ettiklerini ve Türkiye'nin dostane tavsiyelerini her iki tarafa ilettiklerini dile getiren Çavuşoğlu, "Bir ateşkesle sonuçlanacak müzakere olması lazım. Ondan sonraki süreçte siyasi konuları görüşme, müzakere etme bakımından yeterli zamanları olacaktır ama şimdi acil olan nedir, ateşkes. Çatışmalar, bombardımanlar devam ederken de bu müzakerelerden bir sonuç çıkmaz. Önce ateşkesi tesis etmelerini bekliyoruz." diye konuştu.
Çavuşoğlu, Moskova'ya yönelik yaptırımların Rus ekonomisinin yanı sıra yaptırım kararı alan Avrupa Birliği (AB), AB ülkeleri ve diğer ülkeleri de etkileyeceğini dile getirdi.
Türkiye'nin, yaptırım kararlarını tek tek incelediğinin altını çizen Çavuşoğlu, "Bunların ekonomimize etkisi nedir, enerji arz güvenliğimize etkisi ne olacaktır, hava sahası da dahil. Biz genel anlamda bu tür yaptırımlara ilkesel olarak katılmadık. Bu yaptırımlara da katılma eğilimimiz yok." dedi.
Çavuşoğlu, Rusya'ya yönelik yaptırımlara katılması için Türkiye'ye herhangi bir talep ya da baskı gelmediğini aktardı.
Türkiye'nin kıyıdaş olan veya olmayan ülkeler bakımından bugüne kadar Montrö Boğazlar Sözleşmesi'ni harfiyen, hiç çifte standart içine düşmeden şeffaf şekilde uygulayacağını söylediğinin altını çizen Çavuşoğlu, Rusya'nın Karadeniz filosuna kayıtlı olmayan bazı gemilerini Boğazlar'dan geçirme talebini geri çekmesini istediklerini, Moskova yönetiminin bunu kabul ettiğini kaydetti.
Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşta Moskova yönetiminin kısa bir süre içinde önemli şehirleri ele geçirmeyi planladığına işaret eden Çavuşoğlu, "Bu savaş başladıktan sonra biz savaşın tamamen durdurulması, ateşkesin tesis edilmesi konusunda çok çaba sarf ettik. Savaş ve çatışmalarla durdurulmayacaksa en az 24 saatlik bir insani ateşkes konusunda çaba sarf ettik. Halen çaba sarf ediyoruz. Hem iki ülke nezdinde girişimlerimiz oldu hem de BM (Birleşmiş Milletler) Genel Sekreterliği, AGİT (Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı) Genel Sekreterliği gibi uluslararası toplum nezdinde girişimlerimiz oldu. Bu konuda rol üstlenebilecek, etkili olabilecek ülkelerle beraber çaba sarf ediyoruz." ifadelerini kullandı.
İki ülkeye müzakerelere başlaması konusunda Türkiye'nin telkinlerini ilettiklerini belirten Çavuşoğlu, "Taraflarla görüşüyoruz, genel bilgi alıyoruz. Son yaptıkları açıklamaya göre bunu gizli götüreceklerini söylediler. Konuşmanın içeriğiyle ilgili bilgi paylaşmayacağını söylediler." diye konuştu.
"TÜRKİYE İLKESEL TUTUM SERGİLİYOR"
Çavuşoğlu, Ukrayna Rusya arasındaki savaşa yönelik Türkiye'nin pozisyonunu, şu ifadelerle anlattı:
"Türkiye taraf tutmak zorunda değil. Türkiye ilkesel tutum sergiliyor. Görüş ayrılığımıza rağmen her iki ülkeyle hem Rusya ile hem Ukrayna ile ilişkilerimizi ve iş birliğimizi geliştiren bir ülkeyiz biz. Savaş olduğu zaman biz taraf tutmak zorunda değiliz; tam tersi savaşın sona erdirilmesi konusunda her iki tarafla da eşit bir diyalog kurabilen bir ülkeyiz. O nedenle taraf tutma lüksümüz yok. Bir şey yanlışsa o yanlışı da söylemek zorundayız. Rusya'nın Ukrayna'ya saldırısı, uluslararası hukukun ihlalidir. Başka krizlerde de ilkesel tutumuzu söyledik. Türkiye'nin takındığı tavırda herhangi bir çelişki yok."
Türkiye'nin 25 Şubat'ta Avrupa Konseyinde Rusya'ya karşı çekimser oy kullanmasına da değinen Çavuşoğlu, "Çünkü o kararda Rusya'nın temsil hakkı sona erdiriliyor. Rusya'nın buradan atılması demek, Rus vatandaşlarının insan hakları mahkemesine gidememesi demektir. Sonuçta biz bu diyaloğun kopmasını istemediğimiz için diğer tüm platformlarda ilkeli bir şekilde bir tutum sergilerken Rusya'yı destekleyen bir oy da kullanmadık. İlkeli bir şekilde çekimser oy kullandık." dedi.
RUSYA'NIN BOĞAZLARDAN GEÇİŞ TALEBİNİ GERİ ÇEKMESİ
Türkiye'nin Karadeniz'e kıyısı olan ve olmayan ülkeleri boğazlardan savaş gemisi geçirmemesi yönünde yaptığı uyarıya ilişkin Çavuşoğlu, şunları kaydetti:
"Kıyıdaş olan, olmayan ülkeler bakımından bugüne kadar biz Montrö Anlaşması'nı her zaman harfiyen, hiç çifte standart içine düşmeden şeffaf bir şekilde uygulayacağımızı söyledik. Daha önceki aylarda, yıllarda da Rusya'dan Montrö Anlaşması'nı uygulamamız yönünde telkinler de geldi, sorular da çok geldi. Neden? Montrö Anlaşması, o zaman da kıyıdaş olmayan ülkelerin Karadeniz'den geçireceği gemileri boğazlardan geçişlerde Karadeniz'de kalma süresini ve toplam tonajını belirliyor. Buna uyup uymayacağımızı söyledikleri zaman 'Hiç merak etmeyin biz Montrö'yü tam anlamıyla uygulayacağız' diyorduk. Şimdi bir savaş durumu var. Uzmanlarımız, arkadaşlarımız inceledi. Ukrayna'da yaşananların bir savaş olduğuna karar verdi. Sonuçta bir savaş olduğuna göre bu sefer savaşın tarafı olan ülkelerle ilgili Montrö'nün ilgili hükmünü, 19. maddesini uygulamak durumundayız. Bu da gayet açık, net. Genel hükme istisna getiren bir paragraf da var. Ona uymak durumundayız. Bunu soran ülkelerin hepsine de söyledik. Ruslara da söyledik. Diğer ülkelere de söyledik. 19. madde savaşın tarafı olan ülkelerin savaş durumunda savaş gemilerinin boğazdan geçişinin engellenmesi(dir). Şöyle bir istisna var. Eğer o savaş gemisi Karadeniz'de savaş öncesinde kayıtlı olduğu kendi üssüne ya da bağlama limanına dönecekse, döneceğini söylerse o zaman o savaş gemisinin geçişini engelleyemiyoruz. Çünkü üssüne dönecek. En son Rusya'nın 27-28 Şubat'ta boğazlardan geçecek şekilde 4 gemisinin geleceğini söylemişti. Bunlardan 3 tanesi bizdeki bilgilere göre Karadeniz'deki üstlere kayıtlı değildi. Rusya'ya da söyledik. Bunları göndermeyin. Rusya da bu gemilerin boğazdan geçmeyeceğini söyledi. Biz de Montrö'ye taraf olan tüm ülkelere 'Rusya böyle bir talebini geri çekti' diye bildirimde bulunduk. Burada Rusya veya diğerleri de alınganlık göstermesin. Montrö Anlaşması bugün de dün de yarın da geçerli olduğu sürece biz bunu uygulayacağız. Sonuçta 4 gemiden üç tanesinin savaş durumunda geçiş hakkı yoktu."
