Hürmüz’de ABD korsanlığı
ABD, İsrail’in peşinden sürüklendiği İran savaşında dünyayı yine krizin içine atıyor. Sahada istediğini alamayan ve müzakere masasını dağıtan Washington yönetimi, bu kez de Hürmüz Boğazı’nda abluka kartını devreye soktu. Trump, petrol gemilerini vuracaklarını ilan etti
ABD'nin İsrail'in kirli emelleriyle başlattığı İran savaşı bir kez daha Hürmüz Boğazı'nda kilitlendi. 28 Şubat'ta başlayan savaşta geçici ateşkes sürecinin kalıcı hale gelmesi ve bir anlaşma sağlanması için taraflar cumartesi günü Pakistan'da bir araya gelmişti. Ancak 21 saatlik görüşmenin ardından İran ile ABD herhangi bir anlaşmaya varamadı. İran'a yönelik 40 gün süren saldırılarda istediğini alamayan ve ardından da başlayan müzakerelerde Tahran'a istediklerini dayatamayan ABD yönetimi, Hürmüz Boğazı'nda abluka tehdidinde bulunmuştu. ABD Başkanı Donald Trump, dün Türkiye saati ile 17.00'de biten ablukayı açıklamıştı.
ROTA SAVAŞI BAŞLADI
ABD'nin Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) İran limanlarına giren ve çıkan tüm deniz trafiğini ablukaya alacaklarını ilan etti. Açıklamada ABD güçlerinin İran limanlarına gitmeyen gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan geçişine engel olmayacağı vurgulandı. İran Devrim Muhafızları Donanması, boğazdan güvenli geçiş rotalarını belirttiği bir harita paylaşmıştı. Boğazın orta kısmındaki bir bölgeyi "tehlikeli" ilan eden İran güçleri, Hürmüz'den geçecek gemilerin deniz mayınlarından kaçınmak için İran'ın belirlediği rotayı kullanmasını tavsiye ediyor. ABD donanması da dün kendi abluka rotasını yayınlayarak gözdağı verdi. Trump, İran gemilerini vuracaklarını da söyledi.
UZMANLAR: HUKUKA AYKIRI
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi'ni Umman Denizi'ne bağlıyor. Boğaz, giriş ve çıkışında yaklaşık 50, en dar noktasında ise yaklaşık 33 kilometre genişliğinde. İran Devrim Muhafızları, genellikle bir savaş nedeni sayılan ablukayı uygulamak için herhangi bir savaş gemisinin boğazın yakınına gelmesi durumunda, bunun mevcut ateşkesin ihlali sayılacağını ve sert bir şekilde karşılık verileceğini ilan ederek yanıt verdi. İran yönetimi, Trump'ın abluka adımını "korsanlık" olarak ilan etti. Uzmanlara göre ise ABD'nin uygulamayı planladığı abluka uluslararası deniz hukukuna aykırı. ABD, Küba ve Venezuela'da da abluka uygulamıştı.
İRAN: OYUNA SOKMADIĞIMIZ KARTLARI ORTAYA KOYARIZ
İran Meclis Başkan Yardımcısı Ali Nikzad, ABD'nin İslamabad'daki görüşmelerde, Hürmüz Boğazı için Amerikan rolünü içeren bir hukuki rejim oluşturulmasını önerdiğini belirterek, Tahran'ın bu talebi reddettiğini söyledi. İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi ise Trump'ın Hürmüz Boğazı'nı ablukaya alacaklarına yönelik ifadelerinin "gerçeklikten uzak ve bir blöf" olduğunu savundu. Azizi, "Bu girişim savaş olarak sayılır ve biz buna karşılık vereceğiz. Ayrıca biz de henüz oyuna sokmadığımız diğer kartlarımızı ortaya koyabiliriz" dedi. İran ayrıca bölgedeki limanları hedef alacaklarını duyurdu.
URANYUM BİLMECESİ SÜRÜYOR
İran ile ABD'nin Pakistan'da 21 saat süren görüşmelerindeki anlaşmazlık konularından biri olan uranyum meselesine dair gündeme farklı iddialar gelmeye devam etti. İran Meclis Başkan Yardımcısı Ali Nikzad, İran'ın 430 kilogram yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyumu seyreltme teklifinde bulunduğunu aktardı. İsrail basını ise görüşmelerde, saldırıların sona ermesi ve dondurulmuş fonların bir kısmının serbest bırakılması karşılığında Washington'un Tahran'dan uranyum zenginleştirme faaliyetlerini 20 yıl boyunca dondurmasını istediğini ileri sürdü.
AMAÇ ÇİN'E BASKI
Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatının yaklaşık %20'si Hürmüz Boğazı'ndan geçiyor. Hürmüz'den çıkan petrolün %86'sı Asya ülkelerine gidiyor. Burada en büyük pay %31 ile Çin'de. Mart başından bu yana İran'ın Hark Adası'ndan 58 milyon varil petrol sevk edildi. Bu varillerin %90'ından fazlası Çin'e gönderildi. ABD medyasına göre Trump'ın abluka ile bir amacı da Çin'in İran'a müzakere konusunda baskı yapmasını sağlamak. ABD ve İsrail'in İran'ı bombalamaya başlamasından bu yana yaklaşık 100 tanker boğazdan geçiş yaptı ve her geçiş için 2 milyon dolar ücret ödendi.
AVRUPA'DAN TRUMP'IN ABLUKASINA RET
Trump, İran limanlarına giriş ve çıkış yapan gemilere yönelik abluka uygulamasında diğer ülkelerin de ABD'ye yardım edeceğini söyledi. Ancak şu ana kadar herhangi bir ülkeden cevap gelmedi. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ABD'nin Hürmüz Boğazı'nı ablukaya alma girişimini "desteklemediklerini" ve ülkenin İran savaşına "sürüklenmeyeceğini" bir kez daha vurguladı. Almanya da ablukaya katılmayacağının sinyalini verdi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise gelecek günlerde Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğünü yeniden tesis etmeyi amaçlayan bir konferans düzenleyeceklerini duyurdu.
