İran'dan savaşı bitirmek için 7 şart! ABD'ye Hürmüz ve nükleer resti
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarını sona erdirmek için Katar'ın arabuluculuğunda diplomatik temaslar hız kazanırken, Tahran yönetimi yönetimi barış görüşmelerinin başlayabilmesi için öne sürdüğü 7 şartın yerine getirilmesinde ısrar ediyor. İran ve Umman'ın Hürmüz Boğazı'nda belirlediği yeni rotanın kabul edilmesi Tahran'ın şartları arasında yer alırken, Washington'ın nükleer programı görüşmelere dahil etme çabaları ise reddediliyor.
ABD ile İran arasındaki gerilim tırmanmaya devam ederken, Katar'ın arabuluculuğunda iki ülke arasında dolaylı görüşmeler yürütülüyor.
Katar basını bu temaslarda ilerleme kaydedildiğini öne sürse de sahada henüz somut bir gelişme yaşanmış değil.
ABD Başkanı Donald Trump'ın 3 Kasım'da yapılacak ara seçimlerin ardından İran'a saldırı emri verebileceği iddia ediliyor.
Uluslararası basında, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun da İran'a yeni bir askeri harekat düzenlenmesi konusunda Trump'a baskı yaptığı öne sürülüyor. Tahran ise olası yeni saldırılara karşı savaşı daha geniş bir coğrafyaya yayma uyarısında bulunuyor.
Kritik süreçte gerilim tırmanırken İran, savaşı sonlandırmak amacıyla arabulucular vasıtasıyla ABD'ye ilettiği 7 şarttan vazgeçmiyor.
Her ne kadar Tahran yönetiminden bu şartlara ilişkin tamamen bütüncül ve uyumlu açıklamalar gelmese de maddeler, ABD ile İran arasında geçmişte imzalanan 14 maddelik mutabakat zaptının temel hükümlerinin 1, 2, 4, 10 ve 11. maddeleriyle paralellik gösteriyor.
İLK ŞART DENİZ ABLUKASININ SONLANDIRILMASI...
Tahran'ın kabulünde ısrar ettiği 7 şartın başında ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasının sonlandırılması geliyor.
ABD ve İsrail'in saldırılarıyla başlayan savaşta İran, Hürmüz Boğazı'nı gemi trafiğine kapatmış; ABD de buna karşılık ülkeye deniz ablukası uygulamıştı. 17 Haziran'da imzalanan çerçeve anlaşmanın ardından İran Hürmüz'ü açmış, Washington da ablukayı kaldırmıştı. Ancak anlaşmanın uygulanmasında yaşanan aksaklıklar nedeniyle Tahran temmuz ayında boğazı yeniden kapatmış, ABD de ablukayı yürürlüğe koymuştu.
Mevcut durumda İran, savaşın bitmesi için ilk olarak deniz ablukasının kaldırılmasını talep ediyor. Buna ek olarak, önceki çerçeve anlaşmada yer alan ve yaklaşık 100 milyar dolar olduğu tahmin edilen dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmasını istiyor. Söz konusu iade maddesi hazirandaki mutabakata yazılmasına rağmen bugüne kadar hayata geçirilmedi.
YAPTIRIMLAR KALDIRILMADAN SAVAŞA SON VERİLMEYECEK
Tahran'ın masaya koyduğu bir diğer önemli başlık ise ABD yaptırımları. İran, bu yaptırımlar kaldırılmadan savaşa son vermeyeceğini vurgularken, ülkenin petrol satışında sağlanan muafiyetlerin yeniden yürürlüğe konulmasını talep ediyor.
Bunun yanı sıra Tahran yönetimi, bölgedeki ABD askeri varlığının azaltılmasında ısrarcı. Ancak bu talebin, savaş sonrasında Umman Denizi'nde konuşlanan ABD donanmasını mı yoksa bölge ülkelerindeki askeri üsleri mi kapsadığı netlik kazanmış değil.
