İsrail'de sandık savaşları sürüyor: Eisenkot'tan Netanyahu hamlesi! Siyasi çıkmaz derinleşiyor mu?

Şas Partisi, Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'a hükümeti kurma görevinin Netanyahu'ya verilmesini tavsiye edeceğini duyurdu. Haredi partilerden Birleşik Tevrat Yahudiliği ise henüz tutumunu açıklamadı.

Parlamento seçimleri sonrası Netanyahu liderliğindeki iktidar bloğu da, Eisenkot öncülüğündeki muhalefet bloğu da 120 sandalyeli İsrail Meclisinde hükümet kurmak için yeterli sayı olan 61 milletvekiline ulaşamadı.

İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partiler, 19 milletvekili elde ederek tarihi bir temsil düzeyine ulaştı. Hadash, Taal ve Balad partilerinin oluşturduğu Ortak Liste 11, Mansur Abbas liderliğindeki Raam Partisi 8 milletvekili çıkardı.

Son tabloda, iktidardaki Netanyahu liderliğindeki Likud Partisi 27 sandalye alırken, Eisenkot'un Yashar Partisi 21 sandalyeyle ikinci sırada yer alıyor.

Muhalefet kanadında eski başbakanlar Naftali Bennett ve Yair Lapid'in "Birlikte Listesi" 12, Avigdor Liberman'ın İsrail Evimiz Partisi 7, Yair Golan liderliğindeki Demokratlar Partisi ise 8 sandalye kazandı.

İktidar bloğundaki Ultra-Ortodoks Yahudileri (Haredileri) temsil eden Şas 6 ve Birleşik Tevrat Yahudiliği 7, Netanyahu'nun aşırı sağcı müttefikleri Itamar Ben-Gvir'in Yahudi Gücü Partisi 7 ve Bezalel Smotrich'in Dini Siyonizm Partisi ise 6 milletvekili elde etti.

Muhalefetin hükümet kurabilmesi için gereken 61 sandalyeye ulaşması, 7 milletvekili çıkaran Birleşik Tevrat Yahudiliği ile 6 milletvekili çıkaran Şas'ın ikisini birden kendi saflarına çekmesine bağlı. Partilerden yalnızca birinin desteğini alması durumunda muhalefet çoğunluğu sağlayamıyor.

Muhalefet liderleri, Arap partilerinin desteğine başvurmadan "Siyonist bir hükümet" kurmayı hedeflerken bu konuda kendi aralarında da görüş ayrılığı yaşıyor.

İsrail basınına göre Demokratlar Partisi lideri Yair Golan, Arap partileriyle işbirliği seçeneğinin dışlanmasına karşı çıkarken, İsrail Evimiz Partisi lideri Avigdor Lieberman ve Birlikte Listesi lideri Naftali Bennett ise bu seçeneğe mesafeli duruyor.

Haredi partileriyle olası işbirliğinin önündeki en önemli engeli ise zorunlu askerlik meselesi oluşturuyor.

Muhalefet liderleri seçim kampanyalarında dini okullarda eğitim gören öğrencilerin askerlikten muaf tutulmasına karşı çıkarken, Haredi partileri bu muafiyetlerin ve dini kurumlara sağlanan devlet ödeneklerinin korunmasını istiyor.

Yaklaşık 10 milyon nüfuslu İsrail'de, Harediler nüfusun yaklaşık yüzde 13'ünü oluşturuyor. Harediler, dini gerekçelerle askerlik yapmayı reddediyor.

İsrail Yüksek Mahkemesi, 25 Haziran 2024'te, herkesin zorunlu askerlik yaptığı İsrail'de, Haredilerin askerlikten muaf tutulmasının yasal dayanağı olmadığına hükmetmişti.

Bu karara İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun hükümetindeki Haredi partiler şiddetle karşı çıkmış ve yeni bir zorunlu askerlik yasası hazırlanması için baskıları artırmıştı.

Söz konusu yasa konusunda uzlaşı sağlanamaması ülkede siyasi krize neden olmuştu.

İsrail basınına göre Netanyahu da dini okullarda eğitim gören öğrencilerin yasal statüsünün düzenlenmesi konusunda Haredi partilerine destek vermeyi sürdüreceği mesajını vererek muhalefetin bu partileri kendi saflarına çekme girişimine karşı çıkıyor.

Birleşik Tevrat Yahudiliği'nin Cumhurbaşkanı Herzog ile yapacağı görüşmede tutumunu açıklaması beklenirken, Eisenkot'un önünde Haredi partileriyle anlaşma, Arap partilerinden destek alma veya siyasi tıkanıklığın sürmesi halinde yeniden seçimlere gidilmesi seçenekleri bulunuyor.

İSRAİL'DE SANDIKTAN KOALİSYON BELİRSİZLİĞİ ÇIKMIŞTI

İsrail'de 27 Ekim'de yapılan seçimlerin kesinleşmemiş sonuçlarına göre, sandıktan koalisyon belirsizliği çıkmıştı.

Netanyahu liderliğindeki iktidar bloğu 53, Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloğu 48 milletvekili çıkarırken iki grup da 120 sandalyeli İsrail Meclisinde koalisyon hükümeti kurmak için gerekli 61 milletvekili sayısına ulaşamamıştı.

İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden iki liste, tarihi bir başarı elde ederek 19 sandalyeye ulaşmış ve Meclis aritmetiğinde kilit konuma yerleşmişti.