Mısır'da orduya darbe yapıldı diyebilir miyiz?
Askeri Konsey’in başkanı ile Savunma Bakanı’nı emekliye ayıran Cumhurbaşkanı Mursi, askeri vesayete son mu veriyor? Yoksa Ordu bu işten karlı mı çıktı?
Haziran ayındaki seçim sürecinde Müslüman Kardeşlerin adayı Muhammed Mursi'nin Cumhurbaşkanlığının önünü tıkamak için ordunun çeşitli hamlelerine tanık olmuştuk.
Mursi'nin seçileceğinin kesinleştiği günlerde Mübarek sonrası 17 ay boyunca ülkeyi yöneten Yüksek Askeri Konsey, Cumhurbaşkanının yetkilerini kısıtlayan anayasa değişikliğine gitmişti. Bu kararla Mursi daha görevine başlamadan, yetkileri peşinen elinden alınmıştı. Ayrıca Müslüman Kardeşlerin çoğunlukta olduğu parlamento feshedilmiş ve anayasa yazım görevi orduya verilmişti.
Mursi'nin yemin töreni de tam bir tiyatroya dönmüştü. Parlamento feshedildiği için mecliste yapılamayan yemin, anayasa mahkemesinin huzurunda gerçekleştirilmişti.
Geçen hafta İsrail-Mısır-Gazze sınırında Mısır karakoluna bir saldırı düzenlendi. 16 Mısır askeri öldürüldü. Bu saldırı bölgede taşları yerinden oynatan bir eylem oldu. Sınır güvenliği için İsrail teyakkuza geçti. Mursi önderliğindeki Mısır'a büyük bir jest yapıp, 1979'da imzalanan Camp David anlaşmasını bile değiştirdi. İsrail, Camp David'e göre yasak olmasına rağmen Mısır'ın Sina'da askeri yığınak yapmasına izin verdi.
O saldırıyı kimler yaptı hala bilinmiyor. Ama Mısır'da asker ve istihbarat hedef tahtasına oturtuldu. Mursi, bu fırsatı iyi değerlendirip operasyon için düğmeye bastı. Önce saldırının olduğu Sina Yarımadasındaki istihbarat şefi ile valiyi görevden aldı.
Sonra ikinci adıma geçti. Yüksek Askeri Konsey'in başkanı 76 yaşındaki Mareşal Hüseyin Tantavi ile Savunma Bakanı'nı emekliye ayırdı. Ayrıca seçim sürecinde Cumhurbaşkanlığı yetkilerinin kısıtlanmasını içeren anayasa değişikliğini iptal etti yani haklarını geri aldı.
Şimdi bu ne anlama geliyor? Mısır'da bu kez darbeyi Mursi mi yaptı? Bu kararlar sürpriz miydi?
Aslında tam anlamıyla sürpriz sayılamaz. Ancak çok beklenen de bir şey değildi. Tantavi ile Savunma Bakanının emekli edilmesine karşılık, çok sayıda üst düzey general, şu anki konumlarından daha etkili noktalara atandı.
Yüksek Askeri Konsey'in sadece başkanı emekli edildi yerine yenisi görevlendirildi. Yani Mısır'da sivil iktidarın önündeki en büyük engel olan askeri vesayet hala yerinde duruyor.
Kısacası Mursi, yetkilerini geri alma ve sansasyon uyandıran Tantavi'nin emekliliği karşılığında askeri vesayet sisteminin noktasına, virgülüne dokunamadan çok sayıda generalin yerlerini değiştirdi. Aldığım bilgilere göre bu yeni atamalar generallerin tercihiydi. Bir çoğunun yeni görevlendirmelerden memnun olduğunu duydum.
Yine de terörist algısıyla yaftalanan Müslüman Kardeşlerin Cumhurbaşkanı olan Muhammet Mursi'nin başında bu kadar engelleme varken, bu tür hamleleri yapması sokağın moralini üst düzeye çıkardı.
