Suriye'de iç savaşın 8'nci yılı: En az 450 bin insan hayatını kaybetti

Suriye'de tam 7 yıl önce başlayan Suriye iç savaşı öncesinde Esad yönetimine karşı barışçıl gösterilerle ortaya çıkmıştı. Fakat isyana giden bu gösteriler tüm ülkeyi yıkıma götürdü. Yüzbinlerce insan hayatını kaybetti. Milyonlarca insan evlerinden oldu ve başka ülkelere göç etmek zorunda.

İÇ SAVAŞTA 8.YILA GİRİLDİ

15 Mart 2011'de başlayan savaşın 8. yılına giren Suriye'de yüz binlerce kişi hayatını kaybederken 5 milyondan fazla sivil de mülteci konumuna düştü. Suriye'de halk ayaklanmaları, 15 Mart 2011'de bir grup öğrencinin okul duvarına rejim karşıtı slogan yazmasıyla başladı ve Esed rejiminin şiddetle bastırmaya çalışmasıyla iç savaşa dönüştü.

450 BİNDEN FAZLA İNSAN HAYATINI KAYBETTİ

Yaklaşık 20 bini çocuk en az 450 bin insan hayatını kaybetti. 120 binden fazla insan hapsedilirken en az 12 bin insan da bu hapishanelerdeki işkencelerden dolayı hayatlarını kaybetti. 7 yıllık süre zarfında halkın politik ve demokratik isteklerine destek veren Türkiye, başta sınır güvenliği olmak üzere ekonomik, iç ve dış tehditlerle karşı karşıya kaldı. Buna rağmen halkın gönlünü kazanan Türkiye, 2016 yılında başlattığı Fırat Kalkanı Operasyonu ile birlikte toplamda 2.500 km2 alan güvenli sağlayarak, yaşanılabilir bir bölge oluşturdu.

TÜRKİYE-RUSYA-İRAN İTTİFAKI

Siyasal olarak bir yanda Astana Zirvesi ile Türkiye-Rusya-İran üçlüsü çözüm bulmaya çalışırken diğer yandan da Cenevre süreci ile ağırlıkta Batı ülkelerin inisiyatifinde çözüm yöntemleri aranmaktadır. Ülke genelinde, gayri resmi rakamlara göre ölen insan sayısının 1 milyonu aştığı ifade ediliyor. Diğer yandan Birleşmiş Milletler (BM) insani kayıplar ile ilgili uzun bir süredir veri yayınlamamaktadır

AÇLIK VE HASTALIKLAR DA ÖLÜMLERİ ETKİLEDİ

Yine savaş sebebiyle oluşan açlık, hastalık ve benzeri nedenlerden dolayı 70 bin kişi hayatını kaybetmiştir. İnsan Hakları Suriye Örgütü, Mart 2011 ile Mart 2018 arasında gerçekleşen ölümlerin, yüzde 93'ünün Rusya ve Esed saldırıları kaynaklı olduğunu belirtmiştir.

24 BİN ÇOCUK HAYATINI KAYBETTİ

Bu kayıtlı ölümlerin 24 bin, çocuklardan oluşmaktadır. Suriye savaşında 2018 Şubat ayına kadar, 2 milyona yakın insan savaşa bağlı çeşitli nedenlerden yaralanmıştır. BM'ye göre 22 milyon nüfuslu ülkede, yaşayanların 2/3'si evini terk etmek zorunda kaldı. BM Mülteci Örgütü tarafından verilen bilgilere göre 5,6 milyon kişi bölge ülkelere geçerek mülteci durumuna düşerken, 6,1 milyon kişi de ülke içinde yer değiştirmek zorunda kaldı.

YÜZDE 85'İ KOMŞU ÜLKELERE GÖÇ ETTİ

Göç eden Suriyelilerin yüzde 85'i komşu ülkelere göç etmiş durumda. Türkiye'de 3,5 milyon, Lübnan'da 1,1 milyon, Ürdün'de 1 milyon, Irak'ta 0,2 milyon ve Mısır'da 0,1 milyon Suriyeli yaşıyor. Ülke nüfusu yüzde 21 oranında azalmıştır. Türkiye'deki mülteci nüfusunun yüzde 70'ini kadın ve çocuklar oluşturuyor.

EĞİTİM VE SAĞLIK TESİSLERİNE 175 SALDIRI TEYİT EDİLDİ

Söz konusu 7 yıllık süreçte her dört okuldan biri hasar gördü, yıkıldı veya sığınak olarak kullanılıyor. Suriye'deki hastanelerin yarısından fazlası artık işler halde değil. Milyonlarca hektar tarım arazisi yok oldu veya terk edildi. Birleşmiş Milletler 2017 yılında eğitim ve sağlık tesislerine ve personeline yönelik 175 saldırı olayını teyit etmiştir. Bugün 2,8 milyonu aşkın kişi savaşla ilgili kalıcı engellilik durumu yaşamakta ve bu sayının 86 bin'i uzuv kaybına uğramış kişilerden oluşmaktadır.

2. DÜNYA SAVAŞI'NDAN SONRAKİ EN BÜYÜK MÜLTECİ GÖÇÜ

İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra yaşanan en büyük mülteci dramı olan Suriye krizinden kaçan on binlerce mülteci Avrupa'ya geçmeye çalışırken hayatını kaybetti. Ülke genelinde 14 milyon kişi işini kaybetti Suriye'de sadece 2015 yılında fakirlik oranı yüzde 85 arttı. Halkın yüzde 69'u aşırı yoksulluğun pençesinde mücadele ediyor. Ülke genelinde 7 yıl öncesine göre gıda fiyatları 8 kat arttı.

ÇOCUKLARIN EN ÇOK KATLEDİLDİĞİ YIL 2016 OLARAK KAYIT EDİLDİ

UNICEF'in verdiği bilgilere göre Suriye'deki çatışmalar 2017 yılı itibariyle yoğunluğunu sürdürmüş. 2016 yılına göre yüzde 50 artışla önceki yıllara göre en yüksek sayıda çocuk ölümüne tanıklık etmiştir. 2018 yılının yalnızca ilk iki ayı içinde 1000 çocuğun yoğun şiddet ortamlarında hayatını kaybettiği ya da yaralandığı bildirilmektedir.

SİVİLLER BİRÇOK TEHLİKELİ DURUMLA KARŞI KARŞIYA

Bugün silahlı çatışmalar ülkedeki yetişkin ölümleri arasında birinci sıradadır. BM'nin verdiği bilgilere göre somut olarak Suriye'de çocukların geçtiği bazı riskler şöyle: Suriye'de tahminen 3,3 milyon çocuk, mayınlar, patlamamış mühimmat ve hazırlanmış patlayıcı düzeneklerinin oluşturduğu tehlikelerle karşı karşıya bulunmaktadır

YARALANMALAR VE SAKATLANMALAR

Gerekli tıbbi ve psikolojik bakıma erişememe, çocuklar arasındaki yaralanmaları ve sakatlanmaları daha da artırmakta ya da kötüleştirmektedir.

TEMEL HİZMETLERE ERİŞİM

Engeli olan çocuklar şiddet riskine daha fazla maruz kalmaktadır ve bu çocuklar sağlık, eğitim gibi temel hizmetlere erişimde güçlüklerle karşılaşmaktadır.

Evlerini bırakıp Suriye'den başka bölgelere ya da komşu ülkelere gitmek zorunda kalan milyonlarca çocuk söz konusu olduğunda, engelli çocuklar trafik, aşılması zor nehirler ve patlamamış savaş mühimmatı gibi risklere karşı daha açık hale gelmiştir.

Halihazırda muhalif askeri yapılanmalar üç ana cepheye ayrılmış durumundadır. Birincisi genelde daha ılımlı ve İslami yapılanmaları içeren Ahraru Şam, Nurettin Zengi ve Ceyşul İzze dâhil Cephetu Tahriri Suriya (CTS), ikincisi eski Nusra ve bazı yabancı savaşçı grupların dâhil olduğu Heyetu Tahriru Şam (HTŞ) ve üçüncüsü çeşitli gruplardan oluşan ve genellikle Türkiye destekli Özgür Suriye Ordusu'dur