1. Dünya Savaşı İttifak Devletleri Kimlerdir? İttifak Devletleri Hangileridir, Ne Zaman Bir Araya Gelmiştir?
Dünyanın ilk global çaplı savaşı 1. Dünya Savaşı’na dünyanın dört bir yanından birçok devlet katılmıştır. Birinci Dünya Savaşı başlarken ve savaşın seyri boyunca bütün devletler kendi menfaatleri doğrultusunda iki gruba bölünmüş ve bu gruplara İtilaf Devletleri ile İttifak Devletleri adı verilmiştir. 1. Dünya Savaşı İttifak Devletleri kimlerdir diye düşünüldüğünde ise savaşın merkezi devletleri oldukları söylenebilir.
Fransız İhtilali'nin getirdiği milliyetçilik akımı ve özgürleşme isteğinin yanı sıra Sanayi Devrimi'nin getirdiği hammadde ve sömürge arayışı birleşmiş ve sonucunda bir görünen sebebe bağlı olarak 1. Dünya Savaşı çıkmıştır. 1. Dünya Savaşı'nın ortaya çıkması ile birlikte devletler iki farklı safa bölünmüş ve süreç içerisinde bu saflarda birtakım değişiklikler yaşanmıştır. İttifak Devletleri hangileridir, ne zaman bir araya gelmiş soruları ise özellikle tarih dersinde detaylı bir şekilde işlenmektedir.
İTTİFAK DEVLETLERİ HANGİ ÜLKELERDİR?
İttifak devletleri kimlerdir sorusunun cevabı oldukça detaylıdır. İttifak Devletleri ya da bilinen diğer ismi ile Bağlaşma Devletleri, temelini 1882 senesinde imzalanan Üçlü İttifak Antlaşması'ndan almaktadır. İttifak Devletleri öncelikle Osmanlı İmparatorluğu, Almanya, Avusturya – Macaristan ve İtalya'dan oluşan 4 ana devlet ve bu devletlerin sömürgelerinden oluşmuştur. Başlangıçta oldukça tarafsız seyreden Osmanlı İmparatorluğu, bir süre sonra Türk bayrağının altındaki 2 Alman gemisinin Rus limanlarını bombalaması ile savaşa girmek zorunda kalmış; İtalya ise savaş içindeyken taraf değiştirmiştir. Savaş içerisinde İttifak Devletleri;
- Bulgaristan Devleti,
- Osmanlı İmparatorluğu,
- Avusturya – Macaristan İmparatorluğu ve
- Almanya ile Alman sömürgeleri olarak kalmış; İttifak Devletleri'nde bulunan 13 devlet ile savaşmaya çalışmıştır.
İTTİFAK DEVLETLERİ NE DEMEK?
İttifak Devletleri, Bağdaşma Devletleri ve Merkezi Devletler ismi ile de bilinmektedir. Bu ittifakın kuruluşu aslında 1882 senesinde imzalanan bir antlaşmaya dayanmaktadır. Antlaşmanın en önemli yapı taşlarından biri olan İtalya'nın savaş esnasında saf değiştirmesi ile İttifak Devletleri çok büyük bir vurguna uğramıştır.
Oldukça problemli bir dönemden geçen ve "Hasta Adam" ismi ile anılan Osmanlı İmparatorluğu, kendi problemleri ile uğraşırken savaşa girmekten uzak durmaya çalışmıştır. Osmanlı İmparatorluğu'nun bu politikası, 2 Alman gemisinin Akdeniz'de Türk bayrağının altına sığınması ve daha sonra Rus limanlarını bombalaması ile birlikte zorunlu olarak son bulmuştur. Bu olayın ardından Osmanlı İmparatorluğu da İttifak Devletlerinin yanında savaşa girmek zorunda kalmıştır.
İttifak Devletleri ile savaşa girmesi beklenen İtalya, savaşın ilk bir senesinde oldukça tarafsız davranmayı tercih etmiş daha sonra 1915 yılının ilkbaharında ise İtilaf Devletlerinin tarafına geçerek İttifak Devletlerinin savaş seyrini tamamiyle değiştirmiştir.
İttifak Devletlerinin Çanakkale cephesinde İtilaf Devletlerini bozguna uğratmasının ardından artık İttifak Devletlerinin kazanacağına kesin gözü ile bakan Bulgaristan ise Çanakkale Savaşı'nın ardından İttifak Devletlerinin yanında savaşa girmeye karar vermiştir.
İTTİFAK DEVLETLERİ'NİN İMZALADIĞI ATEŞKES ANTLAŞMALARI
1. Dünya Savaşı'nın İttifak Devletleri tarafından kaybedilmesinin ardından bütün İttifak Devletleri büyük kayıplar vermek zorunda kalmıştır. Hem savaş vergisi ödeyen hem de oldukça zor şartlara sahip antlaşmalar imzalamak zorunda kalan İttifak Devletlerinin Birinci Dünya Savaşı'nın ardından imzalamak zorunda kaldığı barış antlaşmaları şu şekildedir;
- Brest – Litovsk Antlaşması: 3 Mart 1918 tarihinde rejim değiştiren Rusya ile İttifak Devletleri arasında imzalanmıştır.
- Mondros Ateşkes Antlaşması: 30 Ekim 1918 tarihinde İtilaf Devletleri ve Osmanlı İmparatorluğu arasında imzalanmıştır.
- Versay Barış Antlaşması: 28 Haziran 1919 tarihinde Almanya ve İtilaf Devletleri arasında imzalanmıştır.
- Saint – Germain Antlaşması: 10 Eylül 1919 tarihinde İtilaf Devletleri ile yeni kurulan Avusturya Devleti arasında imzalanmıştır.
- Neuilly Antlaşması: 27 Kasım 1919 tarihinde Bulgaristan ve İtilaf Devletleri arasında imzalanmıştır.
- Trianon Antlaşması: 4 Haziran 1920 tarihinde yeni kurulan Macaristan ve İtilaf Devletleri arasında imzalanmıştır.
- Sevr Antlaşması: 10 Ağustos 1920 tarihinde Osmanlı İmparatorluğu ile İtilaf Devletleri arasında imzalanmış ancak Ankara'da bulunan Türkiye Büyük Millet Meclisi, bu antlaşmanın varlığını kabul etmemiştir.
1. DÜNYA SAVAŞI'NA EN SON KATILAN DEVLET
Birinci Dünya Savaşı'na son katılan devletler Yunanistan ve Bulgaristan'dır. İki devletin de amacı sınır güvenliklerini korumaktır. Yunanistan, savaşa İtilaf Devletleri bloğundan; Bulgaristan ise İttifak Devletleri bloğundan katılmıştır.
