1. Meşrutiyet Dönemi Özellikleri - Birinci Meşrutiyet Ne Zaman, Hangi Padişah Döneminde İlan Edildi, Tarihi Ne?
1. Meşrutiyet'in ilanı demokratikleşme yönünde atılan en önemli adımlardan biridir. Tanzimat Fermanı'nın ilan edilmesinden sonra Osmanlı Devleti batı felsefesini benimsemiştir. Bu da yenilikçi fikir akımlarını gündeme getirmiştir. 2. Abdülhamit, Mithat Paşa'ya sadrazamlık ve meşrutiyet sözü vermişti. Söz konusu padişah 23 Aralık 1876 tarihinde 1. Meşrutiyet'i ilan etmiştir. 1. Meşrutiyet dönemi özellikleri bilinerek siyasi tarih daha iyi anlaşılabilir. Birinci Meşrutiyet ne zaman, hangi padişah döneminde ilan edildi, tarihi ne sorularının cevaplarını sizler için derledik. İşte 1. Meşrutiyet dönemi özellikleri ve gelişmeleri!
1. Meşrutiyetin ilanı, kısa bir süre devam etmiştir. 1. Meşrutiyet nedir sorusuna cevap aranırken bu ilanın demokratikleşme adına atılmış bir adım olduğu göz önünde bulundurulmalıdır. 1. Meşrutiyet dönemi özelliklerinde iki meclis ön plana çıkar. Bunlar Meclis-i Ayan ve Meclis-i Mebusan'dır. 1. Meşrutiyet ne zaman ilan edildi, 1. Meşrutiyet hangi padişah döneminde, neden ilan edildi sorularının cevapları yazımızın devamında.
1. Meşrutiyet Ne Zaman İlan Edildi?
1. Meşrutiyet'in önemli iki meclisinden biri olan Meclis-i Ayan üyeleri padişah tarafından, Meclis-i Mebusan ise halk tarafından seçilirdi. Padişah tarafından ilan edilmiş olan Islahat ve Tanzimat Fermanı halkın onayına sunulmamıştır. Devletin yenilikçi fikir akımlarına yönelmesi, iyileşme açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirilebilir.
1. Meşrutiyet'in İlanı
1. Meşrutiyet teklifini padişaha ilk ileten grup, Jön Türkler olarak bilinen Genç Osmanlılardır. Bu ekibin önderliğini Ziya Paşa, Namık Kemal ve Mithat Paşa gibi fikir adamları yapmıştır. Meşrutiyet teklifinin sunulduğu Sultan Abdülaziz, bu teklife sıcak bakmamıştır. Belli bir süre sonra Sultan Abdülaziz tahttan indirilerek yenine 5. Murat tahta çıkarılmıştır. Sultan Murat'ın da tahttan indirilmesinden sonra 2. Abdülhamit 23 Aralık 1876'da 1. Meşrutiyet'i ilan etmiştir. Bu ilandan sonra devlet yönetimi meşruti sistem anlayışını benimsemiştir.
1. Meşrutiyet Dönemi Özellikleri
1. Meşrutiyet döneminde halkın yönetimde söz sahibi olması anlayışı benimsenmiştir. Fakat bir yandan da meclisi açıp kapama yetkisi padişaha verilmiştir. Aydınlık hareketi olarak da adlandırılan Genç Osmanlılar, özgür fikirleri ortaya atarak devletin çöküşünü durdurmaya çalışmıştır. İlk olarak 20 Mart 1877 tarihinde açılan ilk Osmanlı Mebusan Meclisi 14 Şubat 1878 tarihine kadar çalışmalarını sağlıklı şeklide yürütmüştür. 2. Abdülhamit, 1877-1878 Osmanlı Rus Harbi'ni gerekçe göstererek meclisi kapatmıştır. Söz konusu dönemin ilkeleri ve özelliklerini şu şekilde sıralayabiliriz.
- Meşrutiyet'in ilanı ile vatandaş seçme ve seçilme hakkı kazanmıştır.
- Halk, padişahla birlikte yönetime ortak olma imkânı bulmuştur.
- Mutlakıyetçi yönetim anlayışı yerini meşrutiyetçi bir yönetim anlayışına bırakmıştır.
- Osmanlı Devleti'nin ilk anayasası kabul edilen Kanun-i Esasi, bu dönemde ilan edilmiştir.
- Halkı temsil eden Meclis-i Mebusan üyeleri yönetimde söz sahibi olmuşlardır.
1. Meşrutiyet'in ilanı ile her ne kadar demokratikleşme adımları atılmış olsa da padişahın mutlak üstünlüğü benimsenmeye devam etmiştir. Bu nedenle 1. Meşrutiyet döneminden beklenen etki elde edilememiştir.