Abdar Ne Demek? Selçuklularda ve Osmanlıda Âbdâr Ne İş Yapar, Kimdir, Görevi Ne?
Türk İslam devletlerinin yönetimlerinde saray, hem sultanın ve hanedanlığının ev bildiği yer hem de devletin yönetildiği merkez idi. Bu sebeple saray ve onun teşkilatı oldukça mühim bir konumda bulunuyordu. Özellikle öğrenciler tarafından, saray teşkilatı içinde çeşitli birimler arasında bulunan abdar görevi ile sıklıkla araştırma konusu oluyor. Peki, abdar ne demek, anlamı nedir, Selçuklu ve Osmanlı’da abdar ne iş yapıyordu, kimdi ve görevi neydi?
Saray teşkilatı içinde, sultanın hem özel hem de resmi işlerini yürüten çeşitli memurlar bulunmaktaydı. Abdar nedir sorusu ise bu bilgilerin ardından merak uyandıran soruların arasında bulunuyor. Peki, abdar ne demek? Sizler için derledik...
Abdar Ne Demek?
Taştdar olarak da adlandırılmakta olan abdar; saray içerisinde, hükümdarın-sultanın temizlik işlerinden sorumlu bulunan memura verilen bir isimdir. Farsça bir kelime olan abdar birden fazla anlama geliyor, bunlar arasında; ''parlak, su veren hizmetçi, taze ve sağlam vücutlu'' gibi kelime anlamları bulunuyor. Fakat abdar kelimesinin Selçuklu ve Osmanlı yönetimi ve saray teşkilatı içerisindeki en bilinen anlamı; ''su veren hizmetçi ve sultanın temizlik işlerinden sorumlu olan memur'' olarak tanımlanmıştır.
Selçuklularda ve Osmanlıda Abdar Ne İş Yapar, Kimdir, Görevi Ne?
Selçuklu ve Osmanlı gibi çeşitli İslâm devletleri içerisinde, sultan elini yıkarken, sultana su döken memur ve saray görevlisine abdar denmekteydi. Başka bir değiş ile hükümdarın temizliği ile ilgilenen baş sorumlu olan abdar ya da taştdar; sultanın el ve yüzünü yıkaması için gerekli olan su kabını tutmaktaydı. Öyle ki, kelime anlamı olarak da tanımlaması ''taşt: leğen'' olarak açıklanıyor. Sultanların el ve yüzlerini yıkamaları ve de abdest almalarını sağlamak amacıyla, önlerine ibrik ya da leğen getirerek hizmette bulunan saray memurlarına taşt-dâr, ibrik-dâr ya da abdar ismi verilmekteydi.
Abdarın görevli olduğu yere taşthâne dendiği bilinmektedir. Taşthâne içerisinde kumaş ve el yıkamak için gereken birtakım leğenler bulunmaktaydı. Ayrıca hükümdarın elbiseleri, değerli mücevherleri ve mührü de taşthanede korunmaktaydı. Bu yer içerisinde çeşitli hademeler de görevlendirilmişti. Sultan sefere yahut başka bir yere gittiği vakit, taşthânesi de sultan ile beraber götürülürdü.
