Abdülmelik Dönemi Gelişmeleri - Abdülmelik Döneminde Yaşanan Olaylar ve Seferler

Abdülmelik dönemi olayları konusundaki araştırmalar son zamanlarda iyice artmışken insanların merak ettiği bir diğer konu da Abdülmelik dönemi gelişmeleridir. Dört halife döneminden sonra kurulan Emevi Devleti'nde adından söz ettiren Abdülmelik kimdir? Abdülmelik döneminde neler yaşanmış ve hangi gelişmeler olmuştur? İşte, Abdülmelik ve Emevi tarihi hakkında merak ettiğiniz soruların cevaplarını alacağınız içeriğimiz…

Abdülmelik Dönemi Gelişmeleri

Babası Mervan'ın 685 yılındaki vefatı üzerine veliahtı olduğu Emevi tahtına geçen Abdülmelik, diğer Emevi hükümdarlarında olduğu gibi halifelik görevinin de sahibi olmuştur. Abdülmelik halife olduğu zamanlarda Mısır ve Suriye dışındaki bölgelerin çoğu kendisine biat etmeyip, halifeliğini tanımamışlardır. Biatsızlığın verdiği otorite sorunlarını fırsat bilen Bizans, Suriye'ye karşı akınlarını bu dönemde hızlandırmıştır.

İç karışıkların iyice arttığı Abdülmelik döneminde, isyancı grupların sayısı çok olmasına rağmen bu grupların zaman zaman kendi içlerinde de savaşıyor olması Abdülmelik'in işini kolaylaştırsa da Emevi ordusu sürekli olarak isyancıları bastırmak amacıyla seferler düzenlenmiştir. Seferlerin çoğundan zaferle ayrılan Abdülmelik'in sarsılan otoritesi, kendisine yapılan biatlarla artmaya başlamıştır.

Küfe'den ve Basra'dan da biat alan Abdülmelik 691 yılı sonlarına doğru Hicaz dışındaki alanların çoğundan biat alarak otoritesini sağlamlaştırmıştır. Savaşının çoğunu iç karışıklıklar sebebiyle isyancılara karşı yapan Abdülmelik, yeni biatlar kazandıkça aslında çatısı altındaki İslamiyet topraklarında bütünlüğü sağlamıştır.

Hz. Ali döneminde ilk kez ortaya çıkan Hariciler, diğer Emevi hükümdarları gibi Abdülmelik için de oldukça önemli bir muhalefet olmuştur. Bunun yanı sıra Emevi tarihinde Hariciler'in isyanlarını bastırmada en büyük işler başarmış olan kişi de kendisinden başkası değildir.

Abdülmelik Döneminde Yaşanan Olaylar ve Seferler

İç isyanları bastıran Abdülmelik bunun hemen sonrasında fetihlere başlamıştır. Kabil'e bu dönemde akınlar düzenlenmiştir. Arazinin zorlu koşulları tarafları anlaşma yapmaya yöneltmiş olsa da Kabil yönetimindeki bazı kimseler bundan vazgeçip aniden savaşı yeniden başlatınca Müslümanlar burada ağır bir yenilgiye uğramışlardır. Bu mağlubiyetin üzerine Irak umumi valisi Haccac, Abdülmelik'den izin alarak ''tavus ordusu'' dediği özel eğitimler verilmiş bir ordu kurmuştur.

''Tavus ordusu'' kumandanı Abdurrahman b. Muhammed, halkın bir kısmının kendisini halife ilan etmesiyle birlikte seferlere başlamıştır. Basra bölgesini ele geçirdikten sonra Küfe'ye gidip burayı ele geçiren Abdurrahman'ın ordusu ve Abdülmelik'in desteklediği Haccac arasındaki çatışmalar bu dönemde hızlanmıştır.

Abdülmelik ve Haccac, Abdurrahman'a karşı hazırlıklarını hızlandırarak Küfe'de sayıca çok daha az olmalarına rağmen Abdurrahman'ın ordusunu mağlup ederek halkın biatını yeniden almıştır.

704 yılında Abdurrahman'ın isyanını da bastıran Abdülmelik, İslam coğrafyasındaki hakimiyetini sağlamlaştırmıştır.

Abdülmelik Dönemi Olayları

İç isyanların tekrar hareketlenmesiyle Bizans bir kez daha seferlerini arttırdığı için Abdülmelik, Bizans'a akınların durması karşılığında ağır bir vergi ödemeyi kabul etmiştir. Muaviye döneminde Halife'nin yanında durmasına rağmen isyan çıkarmaktan geri kalmayan Merdeiler, bu dönemde de iç karışıklıkları fırsat bilerek Suriye'ye doğru seferlere başlamıştır. Bu sebeple Bizans ile Abdülmelik arasında yeni bir anlaşma daha yapılmıştır.

Fetih hareketlerine yönelen ordu Sivas yakınlarında Bizans ordusunu ağır bir yenilgiye uğratmıştır. İkinci bir halife ordusu yine Bizanslılara karşı elde ettiği zaferlerle bazı bölgelerin İslam coğrafyasına katılmasına destek olmuştur. Emevi ordusu kısa süre sonra Maraş bölgesini de topraklarına katmıştır.

Abdülmelik, 20 yıllık halifeliğinin ardından 705 yılında vefat ederek görevini oğlu Velid'e bırakmıştır.

Abdülmelik Dönemi Özellikleri

Abdülmelik Dönemi gelişmelerinden en önemlilerinden bir tanesi, ilk İslami sikkenin bu dönemde bastırılmış olmasıdır. Böylece İran ve Bizans paraları artık İslam coğrafyasında kullanılmamaya başlanmıştır.

Arapça'nın resmi dil olarak kabul edilmesi de bu dönemde yaşanan önemli gelişmelerden bir tanesidir.

Döneminde, imar faaliyetlerine de önem veren halife Abdülmelik, devletin her bir tarafında yollar ve köprüler yaptırmıştır. İslam dünyasındaki ilk büyük camilerden biri olan Kubbetü's Sahre'de bu dönemde inşa edilmiştir.

Büyüyen İslam Devleti'nin ihtiyaçlarına son derece önem veren Abdülmelik, posta hizmetleri ve istihbarat görevini yürüten berid teşkilatını yeniden düzenlemiş ve geliştirmiştir.