Avogadro Sayısı Nedir, Nasıl Hesaplanır? Avogadro Sabiti Ne Demek, Kim Buldu?
İlgilenenleri için avogadro sayısı nedir, kim buldu soruları önemli konular arasındadır. Bu yüzden avogadro sabiti ne demek, nasıl bulundu diye sorgulamış olabilirsiniz. Bunun yanı sıra avogadro sayısı nasıl hesaplanır, ne işe yarar diye de merak etmiş olabilirsiniz. Meraklarınızı gidermek adına avogadro sayısı nedir, formülü hakkında edindiğimiz bilgileri sizlerle paylaşacağız.
Avogadro sayısı nedir, kim buldu diye araştırma yapıyor olabilirsiniz. Haberimizde sizler için avogadro sabiti ne demek, nasıl bulundu sorularını cevaplandıracağız. Tabi bununla beraber avogadro sayısı nasıl hesaplanır, ne işe yarar konularına da değineceğiz. Haberimizin devamına inerek avogadro sayısı nedir, kim buldu, formülü nedir gibi soruların cevaplarına ulaşabilirsiniz.
Avogadro Sayısı Nedir?
Bilim insanları sabit adını verdikleri, bazı nitelik ya da özellikleri belirten sayısal değerleri hesaplamalarında sıkça kullanmak zorundadırlar. İşte bu sabitlerden birisi de avogadro sayısı olarak karşımıza çıkmaktadır. Avogadro sayısı yada diğer adıyla avogadro sabiti, bir elementin bir molündeki atom sayısı ya da bir bileşiğin bir molündeki molekül sayısı olarak tabir edilir. Yani 602214150000000000000000 yerine 6.022×1023 olarak yazılmakta olan bu sayı mol olarak bilinen bir birimdeki parçacık sayısını bizlere verir. Örneğin 1 mol yani 12 gr Karbon12 elementindeki atom sayısı deneysel olarak hesaplanarak 6.02214199×1023 bulunmuştur.
Bu sayı kimya ve atom fiziği arasında köprü kurar ve bu nedenle çok önemlidir. Kimyada, nesneleri kütle, basınç, hacim gibi özelliklerine göre ölçeriz. Ancak, bunları atomik bir perspektiften ele aldığımızda, tek tek atomlara ve bu parçacıkların momentumuna, hızına bakarız. Avogadro sayısı bu iki fikri birbirine bağlar. Makroskopik seviye miktarlarını ölçerek atomik seviyedeki şeyleri keşfetmemizi sağlar. Avogadro sayısının uçsuz bucaksızlığı ise, bütün kimyasal elementlerin her yerde bulunduğu düşüncesinin sağlam bir temele dayandığının delilidir.
Avogadro sayısının uçsuz bucaksız olduğunu şuradan anlayabiliriz:
6.023x10²³ sayısı hayal bile edemeyeceğimiz kadar büyük bir sayıdır. Bugün Türkiye'nin nüfusu yaklaşık olarak 75 milyondur ve bu insanların tamamından 24 saat durmadan saniyede 1 atom saymasını isteyelim. Böylelikle 1 insan, 1 dakikada 60 atom, 1 saatte 3600 atom ve 1 günde ise 86400 atom sayacaktır. 1 yılda sayacağı atom sayısı yaklaşık olarak 31.5x106 tanedir ve toplam 75 milyon insanın 1yıl sonunda ulaşacağı rakam 2.36x1015'tir. Avagadro sayısına ulaşabilmek için yaklaşık olarak aradan 255 milyon yıl geçmesi gerekir ki bu da hayalden başka bir şey değildir ve avogadro sayısının büyüklüğünün ispatıdır. Bu sayının büyüklüğünün bize gösterdiği bir başka şey ise her elementin her yerde bulunduğudur, çünkü her elementin en azından birkaç atomunu her yerde saptayabiliriz. Bu da bize aslında hiçbir maddenin gerçekten yüzde yüz saf olamayacağını gösterir.
Avogadro sayısının formülü şu şekildedir :
6.02214 x 10²³
Avogadro sayısı 6.022×1023 olarak kabul edilen 12 gram karbon-12'deki atom sayısıdır. Bu sayı her tür element, molekül veya bileşik için geçerlidir. Avogadro molekül sayısını belirlemese de, bu sayı onun adını taşır. Bir maddenin bir molü, o maddenin (atom, molekül veya iyon gibi) 6,022 × 10²³ birimine eşittir. 6,022 × 10²³ sayısı, Avogadro sayısı veya Avogadro sabiti olarak bilinir.
Nitekim Avogadro sabiti ile atomların büyüklüğü ve ağırlığı hesaplanabilmektedir. Avogadro sayısı kimyasal reaksiyonların sonuçlarını hesaplamak için yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu sabit, kimyagerlerin belirli bir reaksiyonda üretilen maddelerin tam miktarlarını hesaplamalarına izin vermektedir. Avogadro Yasası, aynı hacimlerde farklı gazların (aynı sıcaklık ve basınçta) ağırlıkları arasında meydana gelen ilişkinin, ilgili moleküler ağırlıklar arasındaki ilişkiye karşılık geldiğini ima etmektedir. Dolayısıyla, bağıl moleküler kütleler gaz numunelerinin kütlelerinden hesaplanabilir.
Avogadro Sayısı Nasıl Bulundu?
Herhangi bir maddedeki atom sayısını hesaplamak için ilk çalışmaları yapan kişi Avusturyalı bir öğretmen olan Josef Loschmidt'tir. 1865 yılında yaptığı bir çalışma ile 1 cm³ gaz içerisinde normal şartlarda 2.6x1019 molekül olduğunu önermiştir. Daha sonra çeşitli bilim insanları tarafından yapılan araştırmalar sonucunda maddelerdeki molekül sayılarıyla ilgili farklı öneriler geliştirilmiştir. Nihayi aşama sonucunda İtalyan bilim insanı Amedeo Avogadro'nun eşit sıcaklık ve basınç altında aynı hacimdeki gazların türleri fark etmeksizin aynı miktarda molekül içerdiğini deneysel olarak hesaplamıştır. Avogadro sayısı o tarihten itibaren bilimde pek çok alanda insanlara kolaylık sağlamıştır. Avogadro'nun bu konudaki çalışmaları anısına 1 mol elementteki atom sayısına Avagadro Sayısı denilmiştir.