Balon Sürücüsüne Ne Denir? Hava Balonunu Kullanan Kişiye Ne İsim Verilir?

Hava balonları pek çok kişinin yolculuk yapmak istediği uçan araçlardır. Kimileri de cesaret edemeyerek uçan balonları yerden izlemeyi tercih eder. Ama her iki deneyimi de yaşamak isteyenler bu balonların nasıl çalıştığını, hangi bölümlerden oluştuğunu ve nasıl kumanda edildiğini merak etmektedir. Bu sorular ile balon sürücüsüne ne denir ve hava balonunu kullanan kişiye ne isim verilir sorularına da cevap vererek balonların büyüleyici dünyasına yolculuk yapalım.

Hava Balonu Nedir?

Balon ya da diğer adıyla hava balonu ısıtılan hava veya havadan daha hafif olan helyum, hidrojen gibi bir gaz ile içi doldurulan hava taşıtlarına denir. Uçabilen bu taşıtlara sepetleri sayesinde yük ve insan taşıtmak mümkündür. Balonlar uçaklardan önce kullanılan ilk hava taşıtlarıdır.

Hava Balonunun Bölümleri

Balonlar kubbe kısmı ile sepet kısmından, yani iki bölümden oluşur. Kubbe bölümü havayla doldurulan yerdir. Sepet ise yükleri taşıyan bölümdür. Sıcak hava balonlarında ekstra bir üçüncü bölüm vardır. Bu bölüm ateşleme sisteminden oluşur.

Hava Balonlarının Tarihçesi

1766 yılında hidrojen gazı keşfeden ve bu gazın havadan daha hafif olduğunu idrak eden Henry Cavendish sayesinde ve 1767 yılında Joseph Black'ın hidrojenle dolan bir aracın uçabileceğini öne sürmesiyle balon yapma fikri ortaya atıldı. İlk hava balonu hidrojen gazı ile değil sıcak havayla doldurularak uçuruldu. İlk uçuş 1783 yılında Fransız Montgolfier kardeşler tarafından gerçekleştirilmiştir. Uçuş Annonay köyünde, 10,5 metre çapındaki ketenden yapılan bir torba ile yapılmıştır. Montgolfier kardeşler içini sıcak havayla doldurdukları torba ile 450 metre yükselmiş ve 10 dakikada havada kalarak 1,5 millik mesafeyi kat etmişlerdir. Montgolfier kardeşlerin 1783 yılında Paris'te yaptıkları uçuşta balonun sepetine birer horoz, ördek ve koyun koydukları bilinir. 1793 yılında ise Fransız fizikçi Pilatre de Rozier ve arkadaşı sıcak hava balonuna binmiş ve balon kullanan ilk pilotlar olma unvanını almışlardır. 19. ve 20. yüzyıldaki diğer bilimsel çalışmaların ardından 1931 yılında İsviçreli fizikçi Piccard balonla 16 kilometre yüksekliğe çıkmayı başarmıştır.

1937 yılında yaşanan ve 36 kişinin hayatını kaybetmesiyle sonuçlanan Hindenburg felaketinden sonra zeplin, hava balonu ve gaz balonunu yolcu taşıma için kullanmanın tehlikeli olduğu anlaşılmış ve uçmanın farklı yolları düşünülmeye başlanmıştır. Bu felaket modern havacılığın başlangıcı olmuştur.

Hava Balonları Nasıl Uçar?

Balonlar, suya konulan bir cismin yüzmesi gibi boşlukta yükselirler. Bu yükselme hareketi havadan daha hafif olan gazlar koyulan balonun, ağırlığının yükseklerde yoğunluğu daha az olan hava ile ağırlığı eşitlenene kadar devam eder. Artık ağırlıklar dengelendiğinde balon yükselmeyi bırakır ve olduğu yerde kalır. Balonun daha çok yükselmesi için ağırlıklarının azaltılması ya da içindeki havanın azaltılması gerekir. Böylece balon yükselmeye devam eder.

Sıcak hava balonlarında ise gaz ateşleme sistemi ile hava yaklaşık 100 dereceye kadar ısıtılarak hareket sağlanır. Balonun içindeki sıcak hava balonun dışındaki daha soğuk havadan hafiftir. Dolayısıyla daha az yoğun olan havayı taşıyan balon yükselmeye başlayacaktır. Sıcak hava balonunun içindeki hava soğumaya başladığında balon aşağı inecektir.

Hava Balonları İle Seyahat Edilir Mi?

Hava balonlar ulaşım için elverişli hava araçları değildir. Bunun nedeni balonların yalnızca dikey yönde hareket edebilmeleri ve rüzgâr ile sürüklenmeleridir. Yatay yönde kumanda edilemeyen balonlar zeplinler gibi motorlu olmadıkları için bir yerden başka bir yere balonlarla varmak olası değildir.

Hava Balonunu Kullanan Kişiye Ne Ad Verilir?

Hava balonunu kullanan kişiye, diğer hava araçlarını kullananlara verilen ad gibi "pilot" denir. Ancak bu pilot, uçak pilotlarından farklı olarak hava akımlarını ve hava şartlarını daha yakından takip etmek zorundadır. Çünkü hava balonları, rüzgârdan ve diğer hava koşullarından fazlaca etkilenir.

Türkiye'de Nerelerde Hava Balonu Kullanılıyor?

Türkiye'de Nevşehir'de bulunan Kapadokya hava balonu turlarıyla ünlüdür. Ayrıca Denizli'de Pamukkale, Eskişehir'de Frig Vadisi, Bitlis'te Ahlat ve Burdur'da Göller Yöresi balon turu yapılan ve panoramik bir görsel şölen lokasyonlardır.