Beslenme ve sindirim sistemi nedir? çeşitleri nelerdir?
Canlılar hayatsal olaylarını devam ettirebilmek için bulunduğu ortamdan çeşitli besin maddelerini almak zorundadır. Dış ortamdan alınan besinler, biyolojik reaksiyonların devamı için gerekli olan enerji üretimi, hücre ve dokuların büyümesi ile yıpranan kısımların onarımı gibi amaçlar için kullanılır. Vücuda gerekli olan bütün besin maddelerinin gerektiği kadar alınmasına dengeli beslenme denir.
SİNDİRİM BASAMAKLARI:
1- Besinlerin Alınması : Sindirim sistemine sahip canlılarda besinler ağız ile alınır. Besinlerin alınmasında dudaklar, dişler ve dil etkilidir.
2- Mekanik Sindirim : Besinlerin fiziksel olarak küçük parçalara ayrılmasına denir. Besinlerin parçalanması ağızda dişler ile, mide ve barsaklarda ise kaslar ile gerçekleşir. Mekanik sindirim ağızdan barsaklara doğru gidildikçe azalır.
Mekanik sindirimin amacı ; besinlerin sindirim yüzeyini artırarak enzimlerin etkisini hızlandırmaktır. Ayrıca besinlerin sindirim enzimleri ile karışmasını ve yeterli bir hızda sindirim sisteminde hareketini sağlar.
3- Kimyasal Sindirim : Besinlerin su ve enzimler yardımıyla parçalanmasına denir. Ağızdan barsaklara doğru gidildikçe kimyasal sindirim artar.
4- Emilim : Sindirimin en son basamağıdır. Sindirim sisteminde alt birimlerine parçalanan besinler, ince barsak villuslarından emilerek kana karışır. Sindirim ürünleri kandan hücreye girip, enerji elde edilmesinde, yapım-onarım vb. işlerde kullanılır.
SİNDİRİM ÇEŞİTLERİ
CANLILARDA İKİ ÇEŞİT SİNDİRİM GÖRÜLÜR :
HÜCRE İÇİ SİNDİRİM :Fagositoz veya pinositoz yoluyla alınan besinlerin stoplazmada besin kofulu içinde sindirilmesidir. Oluşan artık maddeler ise hücre yüzeyinden Ekzositoz yoluyla dışarı atılır.
HÜCRE İÇİ SİNDİRİM; süngerler, amip, terliksi hayvan gibi tek hücreli canlılarda ve sindirim sistemine sahip canlıların akyuvarlarında ve bitki hücrelerinde görülür. Bu tip sindirimin dezavantajı büyük moleküllerden faydalanamamaktır.
