Bileşiklerin Adlandırılması Konu Anlatımı - Kovalent ve İyonik Bileşiklerin Yaygın Adları ve Formülleri

Bileşik, kimya biliminde iki veya daha fazla farklı türde elementin kimyasal olarak birleşerek oluşturduğu yeni bir madde türüdür. Bileşiklerin adlandırılması konu anlatımı belirli oranlarda ve belirli bir moleküler yapıda bir araya gelmesini anlatır. Bileşikler, elementlerin kimyasal reaksiyonlar sonucu oluşabilirler ve kendilerine özgü fiziksel ve kimyasal özelliklere sahiptirler ve bu nedenle kovalent ve iyonik bileşiklerin yaygın adları ve formülleri kimyada büyük önem taşır.

Bileşiklerin adları, bileşiğin içerdiği elementlerin türüne ve sayısına göre belirlenir. İki yaygın bileşik türü kovalent bileşikler ve iyonik bileşiklerdir. Bileşiklerin adlandırılması konu anlatımı, bileşiklerin adlarını ve formüllerini oluşturmak için temel bir kılavuz sağlar. Ancak, bazı özel durumlar ve istisnalar da bulunabilir ve bu da kovalent ve iyonik bileşiklerin yaygın adları ve formülleri konusunu etkiler, her birinin farklı adlandırma kurallarına sahip olmasına neden olur.

Bileşiklerin Adlandırılması Konu Anlatımı

Kimyasal bağlar, atomları bir araya getirerek molekülleri ve bileşikleri oluşturan çekim kuvvetleridir. Bu bağlar olmadan, atomlar tek başına var olur ve madde oluşmazdı. Kimyasal bağlar ikiye ayrılır. Bunlar;

İyonik bağ, farklı yüklü iyonlar arasındaki elektrostatik çekim kuvvetidir. Metal ve ametal atomlarının birleşmesiyle oluşur. Metal atomları elektron vererek katyon, ametal atomları ise elektron alarak anyon oluşturur.
Kovalent bağ, aynı yüklü atomların elektronlarını paylaşarak oluşturdukları bağdır. Negatif yüklü olurlar. Bu bağ, ametal atomları arasında oluşur.

Bileşik oluşurken ve adlandırırken dikkat edilmesi gerekenleri şu şekilde sıralayabiliriz:

Bileşik oluşurken elementlerin atom oranları kimyasal denkleme göre olmalıdır.
Bileşik oluşurken enerji değişimleri göz önünde bulundurulmalıdır.
Bileşik oluşurken ortam sıcaklığı ve basıncı gibi faktörler de önemlidir.

Kovalent ve İyonik Bileşiklerin Yaygın Adları ve Formülleri

İyonik bileşiklerin adlandırılmasında şu adımlar izlenir:

Katyonun adı yazılır.
Anyonun adı yazılır.
Anyonun adı "ür" eki ile biter.

Örnek verecek olursak;

Ba3N → Baryum nitrür
NaCl → Sodyum klorür
CaS → Kalsiyum sülfür
NaC → Sodyum karbür

Kovalent bileşiklerin adlandırılmasında şu adımlar izlenir:

Ana elementin adı yazılır.
Diğer elementin adı "ür" ya da "it" eki ile biter.
Önekler (atom sayıları) kullanılır.
Birinci ametalin sayısı + birinci ametalin adı + ikinci ametalin sayısı + ikinci ametalin adı

Örnek verecek olursak;

CO → Karbon monoksit
CO2 → Karbon dioksit
NO → Azot monoksit
N2O5 → Diazot pentaoksit

bu örneklerin yanı sıra kural dışı olan kendine özgü isimlendirilen bazı bileşikler vardır. Bu bileşiklerden bir kısmını şu şekilde sıralayabiliriz:

H2O → Su
CaCO3 → Kireç taşı
HCl → Tuz ruhu
NaCl → Yemek tuzu
KOH → Potas kostik
KNO3 → Güherçile
NH3 → Amonyak
CaO → Sönmemiş kireç
HNO3 → Kezzap
H2SO4 → Zaç yağı
HCOOH → Karınca asidi
NaOH → Sud kostik