Çerkez Ethem İsyanı Nedenleri - Çerkes Ethem Ayaklanması Nerede ve Ne Zaman Çıktı, Sonuçları Neler?
Osmanlı Devleti I. Dünya Savaşı’ndan mağlup olarak çıkarken, Mondros Ateşkes Anlaşması gereğince de terhis edilen ordular neticesinde işgalci devletlerin karşısında da herhangi bir tepki gösterilememişti. Bu sürecin devamında ise İstiklal Mücadelesi bir refleks olarak vuku bulmuştu. Tam da bu süreçte meydana gelen Çerkez Ethem isyanı nedenleri ve sonuçları, hala tarih sayfalarında yerini alıyor. Bunların yanı sıra, çerkez ethem isyanı ne zaman oldu, neden gerçekleşti? sorusu da, sürekli araştırılmaya devam ediyor. Çerkez Ethem ayaklanması hangi tarihte, nerede başladı ve sonuçları ne? İşte detaylar...
Çerkez Ethem İsyanı nedenleri ve sonuçları tarihi incelemelerde önemli yer tutar. Mücadele tarihi içerisinde önemli bir yer tutan Çerkez Ethem ayaklanması nedeni tek değildir ve bu isyanın birden fazla sebebi bulunmaktadır. Bulunduğu konum ve coğrafya sebebi ile bu isyan oldukça ciddi görülmüş ve gerektiği yerde müdahale edilmesi kararlaştırılmıştır. Dilerseniz, Çerkez Ethem ayaklanmasını bastıran komutan kimdir, birlikte öğrenelim...
Çerkez Ethem İsyanı Nedenleri
Milli mücadeleye karşı olmayan fakat o dönemin siyasi otoritesine (Ankara Hükumeti) karşı olan ve bu iradeye karşı isyana giren Çerkez Ethem ve silah arkadaşlarının; birden fazla nedeni bulunuyor. Çerkez Ethem isyanı nedenleri şu şekilde açıklanabilir;
- Çeşitli anlaşmazlıklar sonucunda, Çerkez Ethem'in Ankara Valisi'ni yargılama isteği
- Asker toparlama konularında problem çıkarılması
- Alınan, İstiklal Mahkemeleri kararlarına karşı gelinmesi
- Batı Cephesi Komutanlığı'nın iki farklı parçaya ayrılmasına karşı çıkılması
- Kurulmak istenen düzenli orduya dahil olmak istenmemesi ve Kuvayi Seyyare'nin katiyen düzenli ordu olmayacağı konusundaki dirayet
- Kuvayi Seyyare ile Ankara Hükumeti arasında ortaya çıkan çekişme
- Gönderilen sayım çizelgelerine karşı çıkılması
- Çerkez Ethem'in kazandığı başarılar neticesinde özgüveninin artması ve buna bağlı olarak siyasi otorite içerisinde bulunan her kişi ile kendisini eşit görmesi
- Kuvayi Seyyare'nin isminin, Birinci Kuvve-i Seyyare olarak değiştirilmek istenmesine, Çerkez Ethem'in ve ağabeyinin karşı çıkması
- Ankara hükumetinin; halktan zorla para toplanması, hükumetten alınan para ve erzağın hesabının verilmemesi, izinsiz cezalar verilmesi ve kanunsuz şekilde asker toplanması üzerine çektikleri rahatsızlık neticesinde, Çerkez Ethem'e gönderdikleri bir bildirinin yayınlanması
Çerkes Ethem Ayaklanması Nerede ve Ne Zaman Çıktı?
İsyan başladığında, Gediz-Kütahya hattı bölgesinde bulunan Çerkez Ethem ve arkadaşları, bulunduğu diğer tüm alanlarda da Ankara hükumetinin otoritesini tanımamış ve TBMM'nin kararlarını onaylamamıştır. Bu sayede Çerkez Ethem'in hareketleri, isyan durumu almıştır. 1920 yılının sonlarına doğru, Gediz-Kütahya bölgesinde çıkan isyanın sonuçları ise şöyledir;
Çerkes Ethem Ayaklanması Sonuçları Neler?
- Çerkez Ethem ve kardeşleri, düzenli ordu karşısında direnememiş ve Yunanlılara sığınmıştır.
- Kuvayi Seyyare tamamen dağıtılmıştır. Kuvayi Seyyare'nin tüm silahları ve cephaneleri TBMM'nin eline geçmiştir.
- TBMM'nin otoritesi, bu isyanın bastırılmasının ardından daha da artmıştır.
- Bu vakadan ders çıkaran Ankara Hükumeti, TBMM açıldıktan sonra küçük, parça ve milis kuvvetler yerine düzenli bir orduya geçmeyi hedeflemişlerdir.
- Olay barışçıl bir şekilde sonlandırılmak istense de, Mustafa Kemal Paşa bu vakanın daha da tehlikeli bir hal almaması adına Çerkez Ethem'in üzerine bir ordu göndermeyi emretmiştir.
- Yunanlıların işgal bölgelerinde de konumlanmış olan Çerkez Ethem ve kardeşleri, Kurtuluş Savaşı sonuna değin, Yunanlılar ile beraber karşı mücadeleye girişmiştir.
- Çerkez Ethem ve onun yakınları; İstiklal Mahkemesi'nce 1921 yılında idama mahkum edilmiştir ve zaferin ardından 150'likler olarak adlandırılan listeye dahil edilmişlerdir.
