Çevre Eş Anlamlısı Nedir? Çevrenin Eş Anlamlısı Olan Sözcük ve Cümle İçinde Kullanımı
Birtakım sözcükleri günlük hayatımızda farklı farklı anlamları ile sıklıkla kullanırız ama an gelir acaba bu kelimenin eş anlamlısı nedir, bunu biliyor muyum diye kendimizi sorgular durumda buluruz. Çevre kelimesi de bu özellikte olup sıkça karşılaştığımız kelimelerden biridir. Kâh bir şeyin etrafı olarak kullanırız kâh içinde bulunduğumuz ortam olarak. Peki, bu iki anlamı ayırmak için çevre kelimesinin hangi eş anlamlısını kullanmalıyız? Çevre eş anlamlısı nedir? İşte çevre kelimesinin eş anlamlısı ve Türk Dil Kurumuna göre bu kelimenin manası!
Çevre kelimesi Türkçe kökeni olan bir sözcüktür. Tarihte bu sözcüğün yazılı olarak ilk geçtiği edebi eser Şeyyad Hamza'nın 1353 yılından önce yazdığına inanılan Destan-ı Yusuf eseridir, "çevresinde Yusuf'un oturdular." şeklinde geçmektedir. Çevre eş anlamlısı nedir? Çevre kelimesinin eş anlamlısını öğrenmek için yazımızı okumaya devam edebilirsiniz.
ÇEVRE EŞ ANLAMLISI
Çevre kelimesinin bir şeyin yakını, dolayı anlamı için eş anlamlısı etraf ya da periferidir. Etraf sözcüğü Arapça kökenli bir sözcük olup Arapça "atraf" kelimesinden alıntıdır. Bu kelime yöre, taraflar, dört yön anlamı taşımaktadır. Periferi kelimesi ise İngilizce "periphery" ya da Fransızca "périphérie" sözcüğünden alıntıdır ve etraf, çevre, dış kenar anlamına gelmektedir. Bu kelime Eski Yunanca "periphéria" yani çevresini dolanan kelimesinden alıntılanmıştır. Yağlık, sırma işlemeli, büyük mendil anlamına gelmektedir ve çevre sözcüğü de bu anlamı taşımaktadır. Bu yüzden çevrenin eş anlamışı olarak yağlık kelimesi de kullanılmaktadır. Bu eş anlamlı sözcükler gerçek manada kullanılan çevre kelimesinin eş anlamlısıdır. Yani çevre eş anlamlısı olarak etraf veya yağlık kelimeleri kullanılabilmektedir.
Aynı konu ile ilgisi bulunan kimselerin tümü anlamı için çevre eş anlamlısı muhittir. Muhit kelimesi Arapça kökenli bir sözcük olup etraf, kuşatan anlamına gelmektedir. Muhit sözcüğünün anlamı çevre sözcüğünün mecaz anlamını taşımaktadır. Çevre kelimesinin bir diğer anlamı da bir kimse ile ilişkisi bulunanlardır ve muhit sözcüğü yine bu anlamı karşılamaktadır.
Çevre kelimesinin bir diğer anlamı ise bir birimden önce veya sonra gelen aynı türden birimlerin tümüdür. Bu anlam çevre kelimesinin dil bilgisi anlamı olup yine bu anlam için çevre sözcüğünün eş anlamlısı konteksttir. İngilizce "context" ya da Fransızca "contexte" olan bu sözcük bir olayın etrafındaki koşulların tümü anlamına gelmekle birlikte Latince kökenlidir. Latincede "contextus" doku anlamına, "texere", "text" dokumak anlamına gelmektedir. Bu sözcüklerin bir araya gelmesiyle kontekst kelimesi evirilmiştir.
ÇEVRE NE DEMEK? TÜRK DİL KURUMU'NA GÖRE ÇEVRE TANIMI
Çevre kelimesi –a/-e ekini alarak çevirmek fiilinden türemiş bir sözcüktür. Eski Türkçede yani 8 ila 11. Yüzyıl arasında "çevür" olarak geçen bu fiil zaman içinde günümüzdeki çevir halini almıştır. Dilimiz çok üretken bir dildir ve bunun sebeplerinden birisi de yapım ekleridir. Sözcüklerin gövde ve köklerine geldiğinde onlara farklı anlamlar kazandıran bu ekler dört şekildedir: isimden isim yapma ekleri, isimden fiil yapma ekleri, fiilden isim yapma ekleri ve fiilden fiil yapma ekleri. Çevre kelimesi de fiilden isim yapma eklerinden –a/-e ekini almıştır. Bu ek işlek olmayan eklerden biri olup genellikle nesne ve yeri ifade etmek adına kullanılırlar.
Türk Dil Kurumu'na göre çevre kelimesinin 8 farklı anlamı bulunmaktadır:
- Bir şeyin yakını, dolayı, etraf, periferi
- Kişinin içinde bulunduğu toplumu oluşturan ortam
- Yağlık
- Aynı konu ile ilgisi bulunan kimselerin tümü, muhit
- Bir kimse ile ilişkisi bulunanlar, muhit
- Bir birimden önce veya sonra gelen aynı türden birimlerin tümü, bunların oluşturduğu küçük grup, kontekst.
- Düzlem üzerindeki bir şekli sınırlayan çizgi.
- Hayatın gelişmesinde etkili olan doğal, toplumsal, kültürel dış faktörlerin bütünlüğü.
