Çizgi Ölçeği Kesir Ölçeğe Çevirme Örnekleri - Çizgi Ölçek Kesir Ölçeğe Nasıl Çevrilir?
Çizgi ölçeği kesir ölçeğe çevirme konusu Coğrafya dersine ait bir konudur. Haritalarda iki çeşit ölçek olup birisi kesir diğeriyse çizgi ölçektir. 2 ölçek birbirlerine çevrilebilirler. Bu noktada kafa karışıklığı olmaması için çizgi ölçek kesir ölçeğe nasıl çevrilir ya da çizgi ölçeği kesir ölçeğe çevirme örnekleri hakkında oldukça sık araştırılma yapılmaktadır.
Çizgi ölçeği kesir ölçeğe çevirme konusu öğrencilerde bazen kafa karışıklığına sebep olabiliyor. Çünkü çevirme işlemini gerçekleştirirken iki yol bulunmaktadır. Bununla beraber çizgi ölçekten faydalanılarak 2 nokta arasındaki kuş uçuşu uzaklık hesaplanabilir. Bu konu hakkında detaylı bilgiye sahip olmak isteyen kişiler çizgi ölçek kesir ölçeğe nasıl çevrilir ve çizgi ölçeği kesir ölçeğe çevirme örnekleri hakkında bilgi edinebilirler.
Çizgi Ölçeği Kesir Ölçeğe Çevirme
Çizgi ölçek, 9.sınıf Coğrafya dersinin harita bilgisi ünitesinde işlenmektedir. Haritalarda belli bir alanın kuş bakışı görüntüsünü kağıt üzerine dökebilmek için belli bir oranda küçültme yapmak gerekmektedir. İşte bu küçültme oranına ölçek denir. Ölçekler ikiye ayrılmış olup biri kesir diğeri ise çizgi ölçektir. Bu ölçek çeşitleri birbirine çevrilebilir. Kesir ölçeğin küçültme oranı sayılar ile gösterilirken pay her zaman 1 olur. Küçültmenin ne kadar yapıldığını ise paydadaki sayı bize gösterir. Pay ve payda birimi santimetre (cm) olarak verilir. Çizgi ölçek ise, haritalarda verilen uzunlukların aslında ne kadar olduğunu eşit aralıklarla ile çizilmiş bir çizgi üzerinde gösterir. İki nokta arasındaki kuş uçuşu uzaklığı çizgi ölçekten faydalanılarak hesaplanabilir. Çizgi ölçeğin en büyük avantajı da budur. Bunun yanı sıra bu ölçek ile çizilen haritaların fotokopi ile büyültme yada küçültmeden etkilenmemesi de önemli bir avantajdır. Çizgi ölçek uzunluğu verilmediği takdirde ölçek üzerinde bulunan her bir çentik haritada 1cm uzunluğa tekabül ettiği varsayılmaktadır.
Çizgi Ölçek Kesir Ölçeğe Nasıl Çevrilir?
Eğer çizgi ölçeği kesir ölçeğe çevirmek istiyorsanız bunun iki yol vardır. Bunlar;
1. Yol
Çizgi ölçeğin boyu haritanın uzunluğu olarak düşünülür. Gerçek uzunluğu, Çizgi ölçeğin üzerindeki başlangıç ve bitiş değerlerinin toplama yani çizgi ölçek üzerindeki bütün çentik değerleri verir. Ölçek formülünde yerine yazıldığında ise kesir ölçek değeri bulunmuş olur. Formül= Baştaki Değer + Sondaki Değer / Toplam Uzunluk
Örnek: Verilen çizgi ölçeği kesir ölçeğe çeviriniz.
Çözüm: Çizgi ölçekte 3 çentik aralığı olduğundan dolayı çizgi ölçeğin boyu 3 cm'dir. Çizgi ölçekteki baştaki ve sondaki değerlerini toplama 12 + 3= 15 km'dir. Yani 5 cm, 15 km'yi gösterdiği için bir cm 3 km'ye karşılık gelir. 3 km de cm'ye çevrildiği zaman 3 km = 300.000 cm olur. Böylelikle kesir ölçek değeri 1 / 300.000'dir.
2. Yol
Çizgi ölçekte yer alan her bir çentik aralığı harita uzunluğu olarak düşünülür. Gerçek uzunluk da her çentik aralığının karşılık geldiği değer olarak alınır. Gerekli orantı yapıldığında ise bir santimlik uzunluğun tekabül ettiği değer bulunup pay yazılarak kesir ölçek elde edilir.
Örnek: Verilen çizgi ölçeği kesir ölçeğe çeviriniz.
Çözüm:Çentik aralığı 2 santim olarak verilmiştir. Harita uzunluğu bu aralık olarak kabul edilir. Her bir çentiğin tekabül ettiği değer 8 km'dir. Yani bu 8 km gerçek uzunluk değeridir. Böylelikle 2 cm, 8 km'yi gösterdiği için bir cm 4 km'ye tekabül eder. 4 km de cm'ye çevrildiği zaman 4 km = 400.000 cm olur. Böylelikle çizgi ölçeğin kesir ölçek değeri 1 / 400.000 olarak bulunur.
Çizgi Ölçeği Kesir Ölçeğe Çevirme Örnekleri
1. Örnek: Verilen çizgi ölçeği kesir ölçeğe çeviriniz.
Çözüm: Çizgi ölçekte verilen her çentik 1 cm'dir. Haritada bir cm'lik uzunluk gerçekte 3 km'ye denk gelmektedir. 3 km, cm'ye çevrildiği zaman 3 km = 300.000 cm'ye eşit olur. Böylelikle çizgi ölçeğin kesir ölçek olarak ifadesi 1 / 300.000'dir.
2. Örnek: Verilen çizgi ölçeği kesir ölçeğe çeviriniz.
1. Yol: Verilen değerleri formülde yerine koyduğumuz zaman, baştaki değer+ sondaki değer / toplam uzunluk yani çentik sayısı, 2 + 18 / 10 = 2 olarak bulunur. Bulduğumuz değer km cinsinden olduğu için bunun cm'ye çevirdiğimiz zaman 2 km = 200.000 cm'dir. Yani çizgi ölçeğin kesir ölçek değeri 1 / 200.000'dir.
2. Yol: Çizgi ölçekte verilen her bir çentik 1 cm'dir. Haritada 1 cm'lik uzunluk gerçekte 2 km'ye denk gelir. 2 km, cm'ye çevrildiği zaman 2 km = 200.000 cm olur. Böylelikle çizgi ölçeğin kesir ölçek değeri 1 / 200.000'dir.
